logo czasopisma

Articles

Vol. 63 No. 4 (2026): Law&Social Bonds

The Significance of a Reservation to the Minutes (Article 162 § 1 of the Code of Civil Procedure) for the Possibility of Reviewing Unappealable Decisions by the Court of Second Instance (Article 380 of the Code of Civil Procedure)

DOI:
https://doi.org/10.36128/1x764y66
Submitted
10 May 2026
Published
24-09-2026

Abstract

This study addresses a crucial issue relevant to judicial practice which relates to the parties' involvement in civil proceedings. The article focuses on the institution of reservations to the minutes made in response to procedural deficiencies on the part of the court. Filing a reservation to the minutes is regulated by Article 162 of the Code of Civil Procedure and is crucial for challenging certain decisions issued by the court of first instance: it enables the appellate court to review certain decisions at the appellate stage, whereas failure to file a reservation results in the inability to review the decisions of the court of first instance. The article analyses not only the institution of reservations to the minutes under Article 162 of the Code of Civil Procedure but also examines sample decisions which are reviewed by the appellate court under Article 380 of the Code of Civil Procedure. The study has not only a theoretical but, to a large extent, also a practical dimension

References

  1. Allerhand, Maurycy. Kodeks postępowania cywilnego. Lwów, 1932, 175–179.
    View in Google Scholar
  2. Bladowski, Bogdan. „Funkcja zażalenia w praktyce postępowania cywilnego" Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądowego, nr 1 (1975): 292.
    View in Google Scholar
  3. Bladowski, Bogdan. Środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym. Kraków: Zakamycze, 2001.
    View in Google Scholar
  4. Bladowski, Bogdan. „Zastrzeżenia stron wnoszone do protokołu rozprawy" Nowe Prawo, nr 3 (1981): 62–64.
    View in Google Scholar
  5. Bladowski, Bogdan. Zażalenie w postępowaniu cywilnym. Kraków: Zakamycze, 2006.
    View in Google Scholar
  6. Błaszczak, Łukasz. Charakter prawny zrzeczenia się roszczenia w procesie cywilnym. Wrocław: Presscom, 2017.
    View in Google Scholar
  7. Błaszczak, Łukasz. „O kompetencji (prawnej) stron i metodzie dokonywania czynności procesowych w sądowym postępowaniu cywilnym", [w:] Rozprawa o metodzie prawa i polityki. Wrocławskie Studia Erazmiańskie, z. VIII, red. Mirosław Sadowski, Aleksandra Spychalska, Katarzyna Sadowa, 79–81. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2014.
    View in Google Scholar
  8. Błaszczak, Łukasz. Powództwo oczywiście bezzasadne. Art. 191¹ k.p.c. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
    View in Google Scholar
  9. Błaszczak, Łukasz. „Problem dopuszczalności pozaustawowych (pozakodeksowych) umów procesowych dotyczących przedmiotu procesu (na przykładzie umowy o cofnięcie pozwu, zrzeczenie się roszczenia lub uznanie powództwa)" Polski Proces Cywilny, nr 2 (2023): 216–225.
    View in Google Scholar
  10. Błaszczak, Łukasz. „Problematyka umów dowodowych w sądowym postępowaniu cywilnym ze szczególnym uwzględnieniem dowodu z opinii biegłego ad hoc", [w:] Rola biegłego w postępowaniach sądowych, red. Łukasz Błaszczak, Krystian Markiewicz. Wrocław: Presscom, 2016.
    View in Google Scholar
  11. Błaszczak, Łukasz. „Wadliwość czynności procesowych stron i uczestników. Obecny model i propozycja zmian w przyszłym Kodeksie postępowania cywilnego", [w:] Postępowanie rozpoznawcze w przyszłym Kodeksie postępowania cywilnego, red. Krystian Markiewicz, Andrzej Torbus. Warszawa: C.H. Beck, 2014.
    View in Google Scholar
  12. Błaszczak, Łukasz. Zarzut potrącenia w procesie cywilnym (art. 203¹ k.p.c.). Warszawa: Wolters Kluwer, 2019.
    View in Google Scholar
  13. Błaszczak, Łukasz. „Zasada lojalności procesowej w postępowaniu cywilnym" Polski Proces Cywilny, nr 3 (2025): 377–380.
    View in Google Scholar
  14. Broniewicz, Witold. Postępowanie cywilne w zarysie. Warszawa: LexisNexis, 2008.
    View in Google Scholar
  15. Broniewicz, Witold, Andrzej Marciniak, Ireneusz Kunicki. Postępowanie cywilne w zarysie. Warszawa: LexisNexis, 2016.
    View in Google Scholar
  16. Cieślak, Sławomir. Formalizm postępowania cywilnego. Warszawa: C.H. Beck, 2008.
    View in Google Scholar
  17. Dolecki, Henryk, Tomasz Radkiewicz. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do art. 1–366, t. I, red. Tadeusz Wiśniewski. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
    View in Google Scholar
  18. Ereciński, Tadeusz. Apelacja w postępowaniu cywilnym. Warszawa: Wolters Kluwer, 2020.
    View in Google Scholar
  19. Ereciński, Tadeusz. [w:] Postępowanie dowodowe. Komentarz do art. 227–315 k.p.c., red. Tadeusz Ereciński, Marcin Dziurda. Warszawa: Wolters Kluwer, 2024.
    View in Google Scholar
  20. Flejszar, Radosław. Zasada dyspozycyjności w procesie cywilnym. Warszawa: C.H. Beck, 2016.
    View in Google Scholar
  21. Gajda-Roszczynialska, Katarzyna. [w:] Dowody i postępowanie dowodowe w sprawach cywilnych. Komentarz praktyczny z orzecznictwem. Wzory czynności sądowych i pism procesowych, red. Łukasz Błaszczak, Krystian Markiewicz. Warszawa: C.H. Beck, 2015.
    View in Google Scholar
  22. Gapska, Edyta. Czynności decyzyjne sądów w postępowaniu cywilnym. Warszawa: Wolters Kluwer, 2010.
    View in Google Scholar
  23. Góra-Błaszczykowska, Agnieszka. Postanowienia sądu pierwszej instancji w procesie cywilnym. Warszawa: C.H. Beck, 2002.
    View in Google Scholar
  24. Góra-Błaszczykowska, Agnieszka. „Postanowienia sądu podlegające rozpoznaniu przez sąd drugiej instancji w trybie artykułu 380 k.p.c." Palestra, nr 9–10 (1999): 21.
    View in Google Scholar
  25. Góra-Błaszczykowska, Agnieszka. [w:] System prawa procesowego cywilnego. Postępowanie procesowe przed sądem pierwszej instancji, t. II, cz. 2, red. Tadeusz Wiśniewski. Warszawa: LexisNexis, 2016.
    View in Google Scholar
  26. Gromska-Szuster, Irena. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do art. 1–366, t. I, red. Tadeusz Wiśniewski. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
    View in Google Scholar
  27. Hroboni, Jan. „Uchybienia procesowe i ich skutki" Palestra, nr 14–15 (1934): 422–423.
    View in Google Scholar
  28. Jakubecki, Andrzej. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do art. 1–366, t. I, red. Tadeusz Wiśniewski. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
    View in Google Scholar
  29. Jarocha, Andrzej. „Czy oddalenie wniosku dowodowego stanowi uchybienie przepisom postępowania uzasadniające żądanie wpisania zastrzeżenia do protokołu na podstawie art. 162 k.p.c.?" Polski Proces Cywilny, nr 2 (2011): 99.
    View in Google Scholar
  30. Kołakowski, Krzysztof. Środki odwoławcze po nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z 2000 roku. Warszawa: LexisNexis, 2000.
    View in Google Scholar
  31. Krajewski, Jerzy. „Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1970 r., II CZ 63/70" Orzecznictwo Sądów Powszechnych i Komisji Arbitrażowych, nr 4 (1971): 191.
    View in Google Scholar
  32. Krakowiak, Michał. [w:] System postępowania cywilnego. Orzeczenia sądowe, t. 4, red. Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Piotr Osowy. Warszawa: C.H. Beck, 2025.
    View in Google Scholar
  33. Kunicki, Ireneusz. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do art. 1–366, t. I, red. Andrzej Marciniak, Kazimierz Piasecki. Warszawa: C.H. Beck, 2014.
    View in Google Scholar
  34. Kunicki, Ireneusz. Związanie sądu wydanym orzeczeniem w procesie cywilnym. Warszawa: LexisNexis, 2010.
    View in Google Scholar
  35. Laskowska-Hulisz, Agnieszka. [w:] System postępowania cywilnego. Dowody w postępowaniu cywilnym, t. 2, red. Łukasz Błaszczak. Warszawa: C.H. Beck, 2021.
    View in Google Scholar
  36. Łazarska, Aneta. „Zaufanie jako kategoria prawna w procesie cywilnym" Polski Proces Cywilny, nr 2 (2021): 49–51.
    View in Google Scholar
  37. Machnikowski, Piotr. [w:] System prawa prywatnego. Prawo zobowiązań – część ogólna, red. Ewa Łętowska. Warszawa: C.H. Beck, 2013.
    View in Google Scholar
  38. Manowska, Małgorzata. Sędziowskie kierownictwo postępowaniem dowodowym w polskim procesie cywilnym. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
    View in Google Scholar
  39. Niejadlik, Jan. Kontrola rewizyjna postanowień poprzedzających wydanie wyroku w procesie cywilnym. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze, 1977.
    View in Google Scholar
  40. Obara, Ewa. „Zastrzeżenia wnoszone do protokołu posiedzenia" Przegląd Sądowy, nr 1 (2008): 142–147.
    View in Google Scholar
  41. Osowy, Piotr. „Skutki prawne zamknięcia rozprawy sądowej w procesie cywilnym – zarys problematyki" Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio G 50–51 (2003/2004): 139–142.
    View in Google Scholar
  42. Osowy, Piotr. „Uchybienia procesowe sądu (uwagi na temat aktualności i przydatności art. 162 k.p.c.)" Przegląd Sądowy, nr 7–8 (2005): 99–108.
    View in Google Scholar
  43. Plaskacz, Maciej. Komentarz do art. 359, [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. Piotr Rylski, Andrzej Olaś, wyd. 4. Warszawa: C.H. Beck, 2025.
    View in Google Scholar
  44. Richter, Marian. Kodeks postępowania cywilnego z przepisami wprowadzającemi oraz pokrewnemi ustawami i rozporządzeniami. Przemyśl–Warszawa, b.r.w., 130–134.
    View in Google Scholar
  45. Rudkowska-Ząbczyk, Ewa. Pisemne czynności procesowe w postępowaniu cywilnym. Warszawa: LexisNexis, 2008.
    View in Google Scholar
  46. Sawczuk, Mieczysław. „Problem aktywności stron (vigilantibus iura scripta sunt) w postępowaniu cywilnym" Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, nr 1 (1974): 117.
    View in Google Scholar
  47. Siedlecki, Władysław. Uchybienia procesowe w sądowym postępowaniu cywilnym. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze, 1971.
    View in Google Scholar
  48. Sobota, Adam. Zastrzeżenia do protokołu w postępowaniu cywilnym. Wrocław: E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2015.
    View in Google Scholar
  49. Stawicka, Ewa. „Czy ograniczenie możliwości powoływania się przez stronę na uchybienia proceduralne wynikające z art. 162 k.p.c. dotyczy wszelkich uchybień popełnianych przez sąd?" Palestra, nr 11–12 (2011): 174.
    View in Google Scholar
  50. Sychowicz, Marek. „Zwrócenie uwagi sądu na uchybienia przepisom postępowania", [w:] Aurea praxis aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, t. I, red. Jacek Gudowski, Karol Weitz. Warszawa: LexisNexis, 2011.
    View in Google Scholar
  51. Turek, Jan. Czynności dowodowe sądu w procesie cywilnym. Warszawa: Wolters Kluwer, 2011.
    View in Google Scholar
  52. Weitz, Karol. „Między systemem dyskrecjonalnej władzy sędziego a systemem prekluzji – ewolucja regulacji prawa polskiego", [w:] Ewolucja polskiego postępowania cywilnego wobec przemian politycznych, społecznych i gospodarczych. Materiały konferencyjne Ogólnopolskiego Zjazdu Katedr Postępowania Cywilnego, Szczecin–Niechorze, 28–30.9.2007 r., red. Henryk Dolecki, Kinga Flaga-Gieruszyńska. Warszawa: C.H. Beck, 2009.
    View in Google Scholar
  53. Weitz, Karol. „O znaczeniu zastrzeżeń stron zgłaszanych do protokołu rozprawy na podstawie art. 162 k.p.c." Palestra, nr 1–2 (2006): 217–221.
    View in Google Scholar
  54. Wiśniewski, Tadeusz. Przebieg procesu cywilnego. Warszawa: Wolters Kluwer, 2009.
    View in Google Scholar
  55. Wiśniewski, Tadeusz. [w:] System prawa procesowego. Środki zaskarżenia, t. III, cz. 1, red. Jacek Gudowski. Warszawa: LexisNexis, b.r.w.
    View in Google Scholar
  56. Zientelewicz, Sandra. Ograniczenie rozprawy do poszczególnych zarzutów lub zagadnień wstępnych. Warszawa–Łódź: Wolters Kluwer, 2025.
    View in Google Scholar

Downloads

Download data is not yet available.