logo czasopisma

Articles

Vol. 61 No. 2 (2026): Law&Social Bonds

Involuntary Psychiatric Treatment of People Admitted to Psychiatric Hospital Under the Terms of the Act of 19.08.1994 on the Protection of Mental Health. Remarks De Lege Lata and De Lege Ferenda

DOI:
https://doi.org/10.36128/1az2cr50
Submitted
15 May 2025
Published
09-05-2026

Abstract

Admission to a psychiatric hospital and treatment of people with mental disorders are associated with temporary deprivation of liberty. This is why the prerequisites specified in the Mental Health Protection Act of 19.08.1994 determine strictly both the admission and stay of such people in psychiatric hospitals. A stay in a psychiatric hospital is an extremely difficult time for patients who are often subjected to compulsory treatment. The aim of the article is to present the legal regulations concerning the circumstances where a patient’s consent to psychiatric treatment is not necessary.

References

  1. Augustynowicz, Anna i Agnieszka Czerw. “Stosowanie środków przymusu bezpośredniego przez personel medyczny w procesie diagnostyczno-terapeutycznym w podmiotach leczniczych innych niż szpitale psychiatryczne – zagadnienia wybrane.” Prawo i Medycyna, nr 1–2 (2013): 35–51.
    View in Google Scholar
  2. Balicki, Marek. “Przymus w psychiatrii – regulacje i praktyka.” Prawo i Medycyna, nr 1 (1999): 40–60.
    View in Google Scholar
  3. Banaszczyk, Zbigniew. “O odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez pacjentów szpitali psychiatrycznych.” Prawo i Medycyna, nr 4 (2015): 47–69.
    View in Google Scholar
  4. Boratyńska, Maria. Wolny wybór. Gwarancje i granice prawa pacjenta do samostanowienia. Warszawa: Instytut Problemów Ochrony Zdrowia, 2012.
    View in Google Scholar
  5. Ciechorski Jan. “Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2012 r., sygn. IV CSK373/11.” Prawo i Medycyna, nr 1 (2016): 149–159.
    View in Google Scholar
  6. Ciechorski, Jan. “Prawa pacjenta szpitala psychiatrycznego – zarys problematyki.” Prawo i Medycyna, nr 1 (2017): 38–59.
    View in Google Scholar
  7. Ciechorski, Jan. “Przyjęcie osoby bez jej zgody do szpitala psychiatrycznego na podstawie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego – uwagi w świetle Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.” Europejski Przegląd Sądowy, nr 4 (2018): 17.
    View in Google Scholar
  8. Dąbrowski, Stanisław. W Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz, Stanisław Dąbrowski i Janusz Pietrzykowski. Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii, 1998.
    View in Google Scholar
  9. Drozdowska, Urszula. Zgoda i informowanie pacjenta. Warszawa: Eskulap, 2010.
    View in Google Scholar
  10. Duda, Juliusz. Komentarz do ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Warszawa: LexisNexis, 2009.
    View in Google Scholar
  11. Duda, Juliusz. Komentarz do ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Warszawa: LexisNexis, 2006.
    View in Google Scholar
  12. Gałecki, Piotr, Kinga Bobińska i Krzysztof Eichstaedt. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer, 2016.
    View in Google Scholar
  13. Gałecki, Piotr, Kinga Bobińska i Krzysztof Eichstaedt. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer, 2013.
    View in Google Scholar
  14. Golonka, Anna. “Problematyka zgody na leczenie wyrażonej przez osobę z tzw. zaburzeniami psychicznymi.” Wojskowy Przegląd Prawniczy, nr 2 (2013): 106–122.
    View in Google Scholar
  15. Gromek, Krystyna. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz. Kraków: ABC, 2004.
    View in Google Scholar
  16. Góralski, Piotr. “Terapia sprawców czynów zabronionych jako forma środka zabezpieczającego.” Prokuratura i Prawo, nr 2 (2019): 5–23.
    View in Google Scholar
  17. Hajdukiewicz, Danuta. Zagadnienia psychiatrii sądowej. Część I. Podstawy prawne i medyczne. Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii, 2016.
    View in Google Scholar
  18. Janiszewska, Beata. “O podstawach ubezwłasnowolnienia.” Monitor Prawniczy, nr 11 (2015): 598–600.
    View in Google Scholar
  19. Janiszewska, Beata. “Podmiotowe uwarunkowania hospitalizacji psychiatrycznej w celu obserwacji.” Monitor Prawniczy, nr 3 (2013): 13–24.
    View in Google Scholar
  20. Janiszewska, Beata. Zgoda na udzielenie świadczenia zdrowotnego. Ujęcie wewnątrz systemowe. Warszawa: C.H. Beck, 2013.
    View in Google Scholar
  21. Janiszewska, Beata. “Zgoda pacjenta jako przesłanka legalności udzielenia świadczenia zdrowotnego.” W Regulacja prawna czynności medycznych. System Prawa Medycznego, red. Eleonora Zielińska, 551–552. Warszawa: Wolters Kluwer, 2019.
    View in Google Scholar
  22. Karczewska-Kamińska, Natalia. Przymus leczenia i inne interwencje medyczne bez zgody pacjenta. Warszawa: Wolters Kluwer, 2018.
    View in Google Scholar
  23. Karkowska, Dorota. “Prawa pacjenta psychiatrycznego.” W Problemy zdrowia psychicznego – ewaluacja kształcenia pielęgniarek i położnych, red. Marta Wojciechowska, 152–153. Łódź: AHE, 2010.
    View in Google Scholar
  24. Klaczak, Karolina. “Kilka uwag dotyczących środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym wobec sprawców niepoczytalnych.” Psychiatria Sądowa, nr 4 (2023): 51–64.
    View in Google Scholar
  25. Klaczak, Karolina. “Wykonywanie wolnościowego środka zabezpieczającego wobec sprawcy umieszczonego w zakładzie psychiatrycznym na podstawie orzeczenia w odrębnej sprawie.” Prawo i Więź, nr 3 (46) (2023): 413–429. https://doi.org/10.36128/PRIW.VI46.488.
    View in Google Scholar
  26. Komarnicka-Boberska, Karolina i Mariusz Ulman. “Art. 28.” W Ochrona zdrowia psychicznego. Komentarz, red. Paweł Drembkowski, Błażej Kmieciak i Radosław Tymiński, 617–620. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
    View in Google Scholar
  27. Kubiak, Rafał. Zgoda na zabieg medyczny. Kompendium dla lekarzy. Kraków: MP, 2013.
    View in Google Scholar
  28. Langiewicz, Wanda. “Ochrona zdrowia psychicznego w Polsce. Stan i pilne potrzeby. System lecznictwa psychiatrycznego.” W Ochrona zdrowia psychicznego w Polsce: wyzwania, plany, bariery, dobre praktyki, Raport RPO, red. Jacek Wcióra, 1–176. Warszawa: RPO, 2014.
    View in Google Scholar
  29. Pałdyna, Tomasz. Praktyka sądowa w zakresie stosowania wybranych instytucji prawnych zawartych w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego. Warszawa: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, 2016.
    View in Google Scholar
  30. Paprzycki, Lech. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Wprowadzenie. Kraków: Zakamycze, 1996.
    View in Google Scholar
  31. Pasierb, Natalia, Robert Pudlo, Katarzyna Girczys-Połedniok i Piotr Gorczyca. “Czy artykuł 28 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego wymaga uzupełniania? Rozważania na kanwie opisu przypadku.” Neuropsychiatria i Neuropsychologia, nr 8, t. 2 (2013): 84–87.
    View in Google Scholar
  32. Szwed, Marcin. Przymusowe umieszczenie w zakładzie psychiatrycznym w świetle współczesnych standardów ochrony praw człowieka. Warszawa: Wolters Kluwer, 2020.
    View in Google Scholar
  33. Sychowicz, Marek. “Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ochrony zdrowia psychicznego.” Przegląd Sądowy, nr 1 (1995): 3–14.
    View in Google Scholar
  34. System prawa medycznego. Szczególne świadczenia zdrowotne, red. Leszek Bosek i Agata Wnukiewicz-Kozłowska. Warszawa: C.H. Beck, 2018.
    View in Google Scholar
  35. System prawa medycznego, t. I, red. Eleonora Zielińska i in. Warszawa: Wolters Kluwer, 2019.
    View in Google Scholar
  36. Świderska, Małgorzata. Zgoda pacjenta na zabieg medyczny. Toruń: Dom Organizatora TNOiK, 2007.
    View in Google Scholar
  37. Turzańska-Szacoń, Beata. Ochrona zdrowia psychicznego. Wrocław: Gaskor, 2012.
    View in Google Scholar
  38. Tużnik, Marta Roma. “Lecznicze środki zabezpieczające w Kodeksie karnym skarbowym.” Ius Novum, nr 4 (2022): 23–24.
    View in Google Scholar
  39. Wciórka, Jacek. “Psychopatologia: objawy i zespoły zaburzeń psychicznych.” W Psychiatria, t. I, red. Janusz Rybakowski, Stanisław Pużyński i Jacek Wciórka, 373 398. Wrocław: Elsevier Urban & Partner, 2010.
    View in Google Scholar
  40. Wojcieszak-John, Agnieszka. “Sądowa ocena zasadności umieszczenia osoby z zaburzeniami psychicznymi w szpitalu psychiatrycznym bez zgody (wybrane zagadnienia).” Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Społeczny, nr 1 (2023): 169–182.
    View in Google Scholar
  41. Wrześniewska-Wal, Iwona. “Wnioskowy tryb przyjęcia do szpitala psychiatrycznego – nowelizacja ustawy.” Prawo i Medycyna, nr 1 (2011): 105–117.
    View in Google Scholar
  42. Zgryzek, Kazimierz. “Przesłanki stosowania przymusu bezpośredniego wobec osób z zaburzeniami psychicznymi w trybie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.” W Problemy nauk penalnych. Prace ofiarowane Pani Profesor Oktawii Górniok, red. Leon Tyszkiewicz, 391–395. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 1996.
    View in Google Scholar

Downloads

Download data is not yet available.