Nr 32

Artykuł oparty jest na tezie, że Konstytucja poza jej wiążącym prawnie charakterem i tematyka dotyczącą aparatu państwowego jest też zwornikiem wielu działających w państwie systemów normatywnych i reguluje problematykę społeczną. Wpływa to na jej skuteczność i kompletność ujęcia właściwych jej materii. Analizowana polskie konstytucje: majowa, marcowa, kwietniowa, PRL-owska i obecna są nader różne w świetle takiego ujęcia. Przede wszystkim braki w zakresie regulacji społecznych wynikały z prowizorycznego charakteru i krótkiego czasu ich obowiązywania. Nie bez znaczenia była też labilność sytuacji społecznej czy skażenie ideologiczne właściwe okresowi PRL. Konstytucja III RP jest na tym tle znacznym osiągnięciem opartym na dorobku współczesnego konstytucjonalizmu. Znaczna ilość podmiotów społecznych i systemów normatywnych wspomagających jej treść pozwala umocnić jej funkcjonowanie poprzez uspołecznienie działania państwa i prawa i oparcie go na podmiotach publicznych innych niż państwo i naród metodą decentralizacji i koncesjonowania kompetencji państwowych.

Związek Zawodowy Pracowników Bankowych i Kas Oszczędności Okręgu Wileńskiego zrzeszał przedstawicieli pięciu instytucji finansowych, działających w okresie dwudziestolecia międzywojennego w Wilnie. Stał na straży ochrony interesów zawodowych swoich członków oraz angażował się w różne podejmowane inicjatywy. Na czele oddziału w Wilnie stał prezes. W Zarządzie zasiadli też: wiceprezes, skarbnik, sekretarz i członkowie.

Niniejsze opracowanie zawiera analizę problematyki dotyczącej transkrypcji zagranicznych aktów urodzenia, w których jako rodzice zostało wpisane wiecej niż dwie osoby. W związku z tym w artykule zostało wyrażone zapatrywanie, zgodnie z którym dokonanie tej czynności byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej i jako takie powinno byc niedopuszczalne. 

W ostatnich latach dużego praktycznego, politycznego i prawnego znaczenia nabrała problematyka stacji kosmicznych. Największym osiągnięciem społeczności międzynarodowej w tym zakresie jest budowa i funkcjonowanie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej – orbitalnej stacji kosmicznej. Rozwój techniki zainspirował niektóre z państw do budowy w przyszłości również stacji kosmicznych na ciałach niebieskich. Wyłaniają się w związku z tym pytania o status prawny stacji kosmicznych; zakres jurysdykcji i kontroli państw na tych stacjach; czy też zakres uprawnień władczych państwa do tej część powierzchni Księżyca lub innego ciała niebieskiego, na której jego stacja zostanie czasowo lub trwale zbudowana.

Artykuł dotyczy problematyki oceny dowodu z opinii biegłego w polskim procesie karnym, dokonywanej na podstawie art. 201 k.p.k. Autor skoncentrował się na wyjaśnieniu pojęcia „niepełności” opinii i trybu weryfikacji takiej opinii. Zdaniem Autora obecne brzmienie analizowanego przepisu nie wywołuje kontrowersji, jeżeli chodzi o rozumienie pojęcia „niepełności” opinii. Jego zdaniem zasadne jest jednak dokonanie nowelizacji art. 201 k.p.k. i wyraźne przyjęcie, że w przypadku stwierdzenia mankamentów opinii, o których mowa w tym przepisie, obligatoryjnie należy wezwać dotychczasowych biegłych lub też powołać innych (nowych) biegłych. Według Autora należałoby również wyraźnie dopuścić możliwość przeprowadzenia konfrontacji biegłych, przy czym czynność ta powinna być powiązana z oceną treści przedłożonych przez nich opinii w danej sprawie.

Abstrakt:

Przedmiotem artykułu jest analiza wprowadzonych na mocy art. 99a Kodeksu postępowania karnego formularzy (wzorów) uzasadnień, które w założeniu ustawodawcy mają w znaczący sposób doprowadzić do zwiększenia efektywności wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. W artykule dokonano oceny zasadności formularzy z perspektywy celów wskazanych w uzasadnieniu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2019.1694) oraz możliwych konsekwencji wynikających z przyjętej ich struktury. W szczególności, w opracowaniu wskazano na rewolucyjny status wprowadzanych zmian, które wykraczać mogą poza aspekty stosowania prawa, ale – paradoksalnie – mogą oddziaływać także na naukę prawa, np. w zakresie uszczuplenia możliwości prowadzenia empirycznych analiz orzecznictwa sądowego w sprawach karnych. Ogólna ocena kierunku zmian jest jednak pozytywna, bowiem dotychczasowa praktyka uzasadniania orzeczeń w sprawach karnych była krytykowana przede wszystkim z powodu przesadnej objętości uzasadnień.

Pełnienie funkcji członka zarządu instytucji finansowej jest obszarem szczególnego zainteresowania Komisji Nadzoru Finansowego, czego przejawem jest
m.in. wskazanie w przepisach wymogów, które musi spełnić członek zarządu, w tym obowiązku wyrażenia przez Komisję Nadzoru Finansowego zgody na powołanie prezesa zarządu. Artykuł prezentuje przełomowe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z dnia 31 października 2019 r. (sygn. akt II GSK 2725/17), zgodnie z którym (wbrew dotychczasowej linii orzeczniczej) osoba podlegająca takiemu zatwierdzeniu posiada interes prawny, ponieważ treść rozstrzygnięcia Komisji Nadzoru Finansowego kształtuje bezpośrednio sytuację osoby fizycznej (kandydata na stanowisko członka zarządu lub prezesa zarządu). Tym samym przyznano prezesom zarządów instytucji finansowych podlegającym procedurze zatwierdzenia podmiotowość w ramach postępowania administracyjnego.

Zapewnienie i ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jednym z podstawowych celów i zadań państwa. Szczególną rolę w związku z realizacją tych celów i zadań pełnią organy wyspecjalizowane w działaniach na rzecz zapewnienia i ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nazwy tych organów jak np. „Policja”, „Straż Graniczna”, „Służba Ochrony Państwa”, itd. objęte są szczególną ochroną prawną, uniemożliwiającą posługiwanie się tymi nazwami innym podmiotom. Celem niniejszego opracowania jest wskazanie podstaw i zasad ochrony nazw organów ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz konsekwencji prawnych, jakie wiążą się z ich nieuprawnionym używaniem. Dotychczas zagadnienie to było sprowadzane wyłącznie do przestępstw przywłaszczania funkcji bądź stanowiska lub godności. W niniejszym opracowaniu podjęte zostało zagadnienie nazwy organu bezpieczeństwa i porządku publicznego jako dobra prawnego Skarbu Państwa i jego ochrony na gruncie prawa cywilnego dzięki czemu niniejsze opracowanie zyskało charakter pionierski.

Streszczenie:

W artykule autor analizuje przestępstwa dyskryminacyjne zawarte w Kodeksie karnym z 1997 roku. Określa podmiotowy i przedmiotowy zakres ochrony. W konkluzji stwierdza, że przepisy karne gwarantujące ochronę jednostkom i grupom wyznaniowym są na odpowiednim poziomie.

Z uwagi na powiązania różnych wzorców kulturowych oraz mobilność społeczeństwa badania komparatystyczne będą miały jeszcze większy wpływ na procedurę cywilną.  Wydaje się, że konieczne jest przygotowanie się do potrzeby szerszego dostępu do prawa obcego. Nowe  technologie   ułatwiając funkcjonowanie jednocześnie stawiają przed organami postępowania większe wymagania. Poszerzony został dostęp do materiałów źródłowych, a więc wszelkie badania prowadzone na potrzeby wykładni przepisów obcego prawa, powinny uwzględniać więcej informacji o obcym prawie  i sposobie jego stosowania . Dostrzegalne jest, iż omawiane zagadnienia wymagają szczególnej wnikliwości i umiejętności prawnoporównawczych, ale trudności organów w ustalaniu treści prawa obcego biorą się nie tylko z konieczności odnalezienia przepisów prawa obcego, ale także braku wiedzy o istniejących już możliwościach jego ustalania.

Artykuł dotyczy kwestii odpowiedzialności karnej za pomocnictwo do dokonania aborcji. W związku z tym, że kobieta dokonująca przerwania ciąży nie ponosi odpowiedzialności karnej za ten czyn, ustawodawca chcąc penalizować czynności osób trzecich udzielających pomocy kobiecie ciężarnej w przerwaniu ciąży, uregulować tą kwestię musiał w przepisie części szczególnej kodeksu karnego. Z tego względu konieczne jest rozważenie, czy na gruncie obecnego uregulowania tej kwestii odpowiedzialność karną ponosić będzie osoba podejmująca się kampanii informacyjnej o dostępie do aborcji poza granicami kraju.