Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Artykuły

Tom 62 Nr 3 (2026): Prawo i Więź

Ekspresywny ruch społeczny kobiet jako przykład aktywności w społeczeństwie obywatelskim

DOI:
https://doi.org/10.36128/8rt9xm17
Przesłane
14 grudnia 2025
Opublikowane
24 lipca 2026

Abstrakt

The paper analyzes the expressive social movement of women named Krystyna as a form of grassroots civic activity within the framework of multisectoral social policy. The author places her considerations in the context of changes in the welfare state, the development of civil society, and civic (active) social policy, implemented in cooperation between the public, private, social, and informal sectors. The subject of the analysis is the nationwide Krystyna movement, operating since 1998, which has transformed from a social category linked by a common name into a new, unconventional social movement of an expressive and bond-building nature. Empirical research (surveys, interviews, participant observation) has shown that this movement promotes the integration of women, mainly senior citizens, builds social capital, and initiates grassroots social and aid activities. The Krystyn phenomenon has been interpreted in the light of classical and contemporary theories of social movements. The author argues that despite the lack of a formal program and reformist goals, the movement meets most of the criteria of a social movement, especially in terms of emotional community, informal networks of relationships, and cultural expression. The paper emphasizes the importance of the Krystyn movement as an example of the functioning of civil society, especially in the area of senior citizen policy.

Bibliografia

  1. Amenta Edwin, Francesca Polletta, „The Cultural Impacts of Social Movements” Annual Review of Sociology, t. XLV (2019): 279-299. https://www.annualreviews.org/content/journals/10.1146/annurev-soc-073018-022342.
  2. Auleytner Julian, „Wprowadzenie”, [w:] Mirosław Grewiński, Stanisław Kamiński, Obywatelska Polityka społeczna. Warszawa: Polskie Towarzystwo Polityki Społecznej, Wyższa Szkoła Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, 2007.
  3. Bochenek Krystyna, Jak Krystyna z Krystyną. Rozmowy radiowe (czerwiec 1996-listopad 1997). Katowice: Parol S. C., 1998.
  4. Buechler Steven M., „Poza mobilizacją zasobów? Nowe trendy w teorii ruchów społecznych”, [w:] Dynamika życia społecznego. Współczesne koncepcje ruchów społecznych, red. Krzysztof Gorlach, Patrick H. Mooney. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2008.
  5. Buechler Steven M., „Teorie nowych ruchów społecznych”, [w:] Dynamika życia społecznego. Współczesne koncepcje ruchów społecznych, red. Krzysztof Gorlach, Patrick H. Mooney. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2008.
  6. Castells Manuel, Koniec tysiąclecia. Warszawa Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009.
  7. Centra usług społecznych – nowy model instytucji polityki społecznej. Rzeszów 2024.
  8. Collins Randall, „Ruchy społeczne jako obiekt uwagi emocjonalnej”, [w:] Dynamika życia społecznego. Współczesne koncepcje ruchów społecznych, red. Krzysztof Gorlach, Patrick H. Mooney. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2008.
  9. Diani Mario, Analiza sieciowa, [w:] Dynamika życia społecznego. Współczesne koncepcje ruchów społecznych, red. Krzysztof Gorlach, P. H. Mooney. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, 2008.
  10. Della Porta Donatell, Mario Diani, Ruchy społeczne. Wprowadzenie, tłum. Agata Sadza. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009.
  11. Diani Mario, „Analiza sieciowa”, [w:] Dynamika życia społecznego. Współczesne koncepcje ruchów społecznych, red. Krzysztof Gorlach, P. H. Mooney. 191-199. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, 2008.
  12. Gliński Piotr, Polscy zieloni. Ruch społeczny o kresie przemian. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, 1996.
  13. Diani Mario, „Analiza sieciowa”, [w:] Dynamika życia społecznego. Współczesne koncepcje ruchów społecznych, red. Krzysztof Gorlach, P. H. Mooney. 191-199. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, 2008.
  14. Goślińska Małgorzata, „Siła w Krystynach” Gazeta Wyborcza. Katowice, 14 marca 2011.
  15. Grewiński Mirosław, Stanisław Kamiński, Obywatelska polityka społeczna. Warszawa: Polskie Towarzystwo Polityki Społecznej, Wyższa Szkoła Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, 2007.
  16. Gumuła Wiesław, Teoria osobliwości społecznych. Zaskakująca transformacja w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2008.
  17. Kietlińska Krystyna, Rola trzeciego sektora w społeczeństwie obywatelskim. Warszawa: Difin, 2010.
  18. Klandermans Bert, Sidney Tarrow, „Mobilizacja w ruchach społecznych: o syntezie koncepcji europejskich i amerykańskich”, [w:] Dynamika życia społecznego. Współczesne koncepcje ruchów społecznych, red. Krzysztof Gorlach, Patrick H. Mooney. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2008.
  19. Leśniak-Moczuk Krystyna, „Elementy polityki społecznej w modelu społecznej gospodarki rynkowej na poziomie lokalnym”, [w:] Regionalne aspekty społecznej gospodarki rynkowej, red. Czesław Skowronek. Warszawa: Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, 2006.
  20. Leśniak-Moczuk Krystyna, Fenomen Krystyn. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Wydawnictwo Mitel, 2012.
  21. Leśniak-Moczuk Krystyna, „Niemieckie i polskie doświadczenia społecznej gospodarki rynkowej w obliczu integracji europejskiej i globalizacji” Ius Et Administratio, z. 4 (2004): 211-241.
  22. Leśniak-Moczuk Krystyna, „Polityka społeczna w społecznej gospodarce rynkowej”, [w:] Socjologia i polityka społeczna a aktualne problemy pracy socjalnej. Dylematy teorii i praktyki społecznej, red. Kazimiera Wódz, Krzysztof Piątek. Toruń: Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, 2004.
  23. Leśniak-Moczuk Krystyna, Piotr Steczkowski, Od inicjatyw lokalnych w „Dolinie Strugu” do programu ekonomii społecznej na Podkarpaciu. Błażowa-Chmielnik-Hyżne-Tyczyn: Regionalne Towarzystwo Rolno-Przemysłowe „Dolina Strugu”, 2010.
  24. Leuenberger Paul, Przeciw wykluczeniu społecznemu. Błażowa-Chmielnik-Hyżne-Tyczyn: Regionalne Towarzystwo Rolno-Przemysłowe „Dolina Strugu”, 2009.
  25. Lubina-Cipińska Danuta, Anna Gumułka, Karuzela z Krystynami. Katowice: Polska Press, 2007.
  26. Mandes Sławomir, „Ruchy społeczne w Polsce”, [w:] Wymiary życia społecznego. Polska na przełomie XX i XI wieku, red. Mirosława Marody. 314-337. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2007.
  27. Misztal Bronisław, „Ruch społeczny”, [w:] Encyklopedia socjologii, t. III. 342-349. Warszawa: Oficyna Naukowa, 2000.
  28. Nałęcz Sławomir, „Sektor no-profit”, [w:] Gospodarka społeczna w Polsce. Wyniki badań 2005-2007, red. Sławomir Nałęcz. Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, 2008.
  29. Polletta Francesca, Edwin Amenta, „Czy należy zajmować się uczuciami? Wskazówki wypływające z nowatorskiej niegdyś koncepcji badań ruchów społecznych”, [w:] Dynamika życia społecznego. Współczesne koncepcje ruchów społecznych, red. Krzysztof Gorlach, Patrick H. Mooney. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2008.
  30. Przeobrażenia sfery usług w systemie zabezpieczenia społecznego w Polsce, red. Mirosław Grewiński, Barbara Więckowska. Warszawa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej TWP-Dom Wydawniczy Elipsa, 2011.
  31. Studia nad ruchami społecznymi, red. Ewa Lewicka-Banaszak, Piotr Marciniak, Wojciech Modzelewski. Warszawa: UW, 1987.
  32. Szczepański Jan, Elementarne pojęcia socjologii. Warszawa: PWN, 1972.
  33. Sztompka Piotr, Socjologia. Analiza społeczeństw. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2002.

Downloads

Download data is not yet available.