logo czasopisma

Artykuły

Tom 58 Nr 5 (2025): Prawo i Więź nr 5 (58) 2025

Miejskie plany adaptacji do zmian klimatu w świetle nowelizacji ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska

DOI:
https://doi.org/10.36128/s7gw1e95
Przesłane
25 lipca 2025
Opublikowane
18 listopada 2025

Abstrakt

The article analyzes the legal aspects of municipal climate change adaptation plans. In accordance with the Act of 27 November 2024 on the amendment of the Environmental Protection Law and certain other acts, municipal climate change adaptation plans will become an important strategic document adopted by municipalities. Under the amendment to the Environmental Protection Law, municipalities are obligated to adopt municipal climate change adaptation plans for cities with a population of 20,000 or more. The legislator has specified, in particular, the structure and content of the plans, the procedure for their adoption, the method of ensuring public participation in the decision-making process, as well as the means of monitoring and reporting. The introduced regulations constitute a significant element in the reorganization of the role of local self-government in the environmental protection system. However, it is necessary to point out the structural flaws of this solution, including the lack of sanctions for failure to meet the deadlines for adopting the plans.

Bibliografia

  1. Adamczak-Retecka, Monika. Odpowiedzialność odszkodowawcza za szkody klimatyczne z perspektywy prawa Unii Europejskiej. Gdańsk: Uniwersytet Gdański, 2017.
  2. Albin, Anna. ”Adaptacja do zmian klimatu jako zadanie publiczne.” Samorząd Terytorialny, nr 1–2 (2023): 130 – 143.
  3. Augustyniak, Łukasz. “Konwencja z Aarhus a egzekwowanie przez podmioty prywatne środków walki UE z kryzysem klimatycznym.” Prawo i Więź, nr 6 (2024): 665 – 684.
  4. Barczak, Anna. “Akty prawa miejscowego samorządu terytorialnego w prawie ochrony środowiska.” W Źródła prawa w samorządzie terytorialnym, red. Bogdan Dolnicki, 35 – 43. Warszawa: Wolters Kluwer, 2018.
  5. Barczak, Anna. “System zarządzania ochroną klimatu.” W Współczesne wyzwania prawa ochrony klimatu, red. Anna Barczak, Maria Magdalena Kenig-Witkowska i Marcin Stoczkiewicz, 61 – 75. Warszawa: Wolters Kluwer, 2024.
  6. Barczak, Anna i Adrianna Ogonowska. Uchwały rady gminy w zakresie ochrony środowiska i przyrody. Wzory z komentarzem. Warszawa: C.H. Beck, 2019.
  7. Bednarek, Jakub i Radosław Maruszkin. “Prawo klimatyczne w 2021 r. w ujęciu międzynarodowym.” Przegląd Prawa Publicznego, nr 7–8 (2021): 75 – 91.
  8. Bojar-Fijałkowski, Tomasz. “Prawo klimatyczne, część 1: Ewolucja i pojęcie.” Prawo i Klimat, nr 1 (2022): 25 – 36.
  9. Bojar-Fijałkowski, Tomasz. “Prawo klimatyczne, część 2: Koncepcje i przyszłość.” Prawo i Klimat, nr 2 (2022): 25 – 37.
  10. Borek, Agnieszka i Przemysław Siwior. “Charakter prawny miejskich planów adaptacji do zmian klimatu w Polsce.” W Adaptacja do zmian klimatu w unijnej i polskiej polityce klimatycznej oraz prawie klimatycznym. Wybrane zagadnienia, red. Agnieszka Borek, 85 – 109. Warszawa: Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, 2021.
  11. Broniewicz, Elżbieta, Joanna Bukowska, Joanna Godlewska, Agata Lulewicz-Sas i Edyta Sidorczuk-Pietraszko. “Climate Change Adaptation in Ex-Ante Assessment of Legal Acts – a Proposal of Indicators for Poland.” Economics and Environment, t. 83, nr 3 (2022): 52 – 73. https://doi.org/10.34659/eis.2022.81.3.525.
  12. Ciechanowicz, Kinga i Janina Ciechanowicz-McLean. “Odpowiedzialność prawna w konwencji klimatycznej.” Gdańskie Studia Prawnicze, nr 25 (2011): 493 – 506.
  13. Ciechanowicz-McLean, Janina. “Implementacja Porozumienia paryskiego w sprawie ochrony klimatu.” Gdańskie Studia Prawnicze, t. 38 (2017): 491 – 500.
  14. Ciechanowicz-McLean, Janina. “Instrumenty prawne ochrony klimatu przed i w Europejskim Zielonym Ładzie.” Gdańskie Studia Prawnicze, nr 3 (2021): 9 – 20. https://doi.org/10.26881/gsp.2021.3.01.
  15. Ciechanowicz-McLean, Janina. Prawo ochrony klimatu. Warszawa: Powszechne Wydawnictwo Prawnicze, 2016.
  16. Ciechanowicz-McLean, Janina. “Węzłowe problemy prawa ochrony klimatu.” Studia Prawnoustrojowe, nr 37 (2017): 7 – 24.
  17. Ciechanowicz-McLean, Janina. “Zasady prawa klimatycznego.” Gdańskie Studia Prawnicze, nr 24 (2010): 327 – 338.
  18. Cieszewska, Agata i Barbara Szulczewska. “Redefinicja znaczenia zieleni dla środowiska miejskiego: współczesne koncepcje, idee, dokumenty.” W O znaczeniu zieleni w miastach. Zieleń, woda, infrastruktura techniczna – bez granic. Tom I, red. Anna Stankowska, 70 – 86. Warszawa–Kraków: Instytut Rozwoju Miast i Regionów, 2020.
  19. Dobrowolski, Grzegorz. Europejskie prawo ochrony środowiska. Katowice: ECAUSA, 2006.
  20. Gałązka, Patrycja, Michał Marcinkowski, Ewelina Siwiec i Agata Smerd. Miejski Plan Adaptacji a zamówienia publiczne – Poradnik dla samorządów. Warszawa: Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, 2025.
  21. Gruszecki, Krzysztof. Prawo ochrony środowiska. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer, LEX, 2025.
  22. Grzybek, Ireneusz. “Mechanizmy protokołu z Kioto w polskim systemie prawnym.” Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie, nr 2 (2013): 13 – 17.
  23. Haładyj, Anna. “Między aktem wewnętrznym a prawem powszechnie obowiązującym. Casus programu ochrony środowiska.” W Źródła prawa w samorządzie terytorialnym, red. Bogdan Dolnicki: 282 – 296. Warszawa: Wolters Kluwer, 2018.
  24. Jaśkiewicz, Jacek. Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer, 2014: LEX, 2025.
  25. Jendrośka, Jerzy. “Obowiązek powiadamiania społeczeństwa w nowych przepisach o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.” Prawo i Środowisko, nr 1 (57) (2009): 56 – 65.
  26. Kalbarczyk, Eliza i Robert Kalbarczyk. “Typology of Climate Change Adaptation Measures in Polish Cities up to 2030.” Land, t. 9, nr 10 (2020): 351.
  27. Karaczun, Zbigniew M. ”Zmiana klimatu. Co wiemy, a czego się obawiamy?” W Współczesne wyzwania prawa ochrony klimatu, red. Anna Barczak, Maria Magdalena Kenig-Witkowska i Marcin Stoczkiewicz, 13 – 26. Warszawa: Wolters Kluwer, 2024.
  28. Karaczun, Zbigniew M., Jakub Bojanowski, Jakub Zawieska i Bernard Swoczyna. “Adaptacja do zmiany klimatu w programach ochrony środowiska małych i średnich polskich miast.” Studia BAS, nr 3 (2022): 59 – 80. https://doi.org/10.31268/StudiaBAS.2022.21.
  29. Kardaś, Aleksandra, Marcin Popkiewicz i Szymon Malinowski. Nauka o klimacie. Warszawa: Wydawnictwo Nieoczywiste, Post Factum, 2019.
  30. Karski, Leszek. “Przyczyny powstania ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu.” Prawo i Środowisko, nr 1 (2007): 37 – 46.
  31. Kassenberg, Andrzej, Wojciech Szymalski i Ewa Świerkula. Poradnik adaptacji miasta do zmiany klimatu. Warszawa: Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju, 2019.
  32. Kenig-Witkowska, Maria Magdalena. Międzynarodowe prawo środowiska: wybrane zagadnienia systemowe. Warszawa: Wolters Kluwer, 2011.
  33. Kenig-Witkowska, Maria Magdalena. “Porozumienie Paryskie w sprawie zmian klimatu – refleksje ze stanowiska prawa międzynarodowego.” W Ibi Ius, Ibi Remedium. Księga Dedykowana pamięci profesora Jana Kolasy, red. Bartłomiej Krzan, 229 – 238. Warszawa: C.H. Beck, 2016.
  34. Kępka, Katarzyna. Prawnomiędzynarodowe aspekty zmian klimatycznych. Warszawa: BEL Studio, 2013.
  35. Kiedrzynek, Michał. “Wybrane aspekty indywidualnego udziału społeczeństwa w postępowaniach wymagających udziału społeczeństwa.” Przegląd Prawa Administracyjnego, nr 6 (2023): 89 – 100. https://doi.org/10.17951/ppa.2023.6.89-100.
  36. Korzeniowski, Piotr. Pozwolenie emisyjne w prawie ochrony środowiska. Warszawa: Wolters Kluwer, 2020.
  37. Król, Monika A. “O wyodrębnianiu się prawa zmian klimatu.” Internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny, t. 14, nr 2 (2025): 10 – 30. https://doi.org/ 10.7172/2299-5749.IKAR.2.14.1.
  38. Kuśmierz, Agnieszka i Michał Marcinkowski. ”Zmiany klimatu – wyzwania dla samorządów.” W Wsparcie jednostek samorządu terytorialnego z województwa łódzkiego w zakresie gospodarki ściekowej oraz tworzenia terenów zieleni w przestrzeni publicznej, red. Iwona Wieczorek, 13 – 34. Łódź: Narodowy Instytut Samorządu Terytorialnego, 2022.
  39. Leksykon ochrony środowiska, red. Janina Ciechanowicz-McLean. Warszawa: C.H. Beck, 2009.
  40. Leksykon polityki klimatycznej, red. Paulina Legutko-Kobus, Agnieszka Rzeńca i Agnieszka Sobol. Warszawa: Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, 2025.
  41. Lisowska, Alicja. “Cechy polityki ochrony środowiska na poziomie gminy.” Samorząd Terytorialny, nr 4 (2017): 49 – 55.
  42. Lisowska, Agnieszka i Robert Szmytkie. “Definicja miasta i kryteria miejskości w prawie polskim.” W Miasta, aglomeracje, metropolie w nurcie globalnych przemian, red. Katarzyna Kuć-Czajkowska i Monika Sidor, 17 – 31. Lublin: UMCS, 2014.
  43. Łętowska, Ewa. “Multicentryczność współczesnego systemu prawa i jej konsekwencje.” Państwo i Prawo, z. 4 (2005): 3 – 10.
  44. Mariański, Michał i Elżbieta Zębek. “Opłaty związane z zanieczyszczeniem wód we Francji i w Polsce. Analiza porównawcza.” Prawo i Więź, nr 3 (2025): 153 – 171. https://doi.org/10.36128/PRIW.VI56.1084.
  45. Matysiak, Bożena. “Znaczenie i zasady kształtowania terenów zieleni w przestrzeni publicznej.” W Wsparcie jednostek samorządu terytorialnego z województwa łódzkiego w zakresie gospodarki ściekowej oraz tworzenia terenów zieleni w przestrzeni publicznej, red. Iwona Wieczorek, 73 – 88. Łódź: Narodowy Instytut Samorządu Terytorialnego, 2022.
  46. Peel, Jacqueline, Lee Godden i Rodney J. Keenan. “Climate Change Law in an Era of Multi-Level Governance.” Transnational Environmental Law, t. 1, nr 2 (2012): 245 – 280. https://doi.org/0.1017/S2047102512000052.
  47. Pietrzyk-Sokulska, Elżbieta. Leksykon ochrony środowiska. Kraków: IGSMiE PAN, 2012.
  48. Pinkas, Aleksandra. “Ochrona klimatu determinantem integracji systemu energetycznego.” Folia Iuridica Universitatis Wratislaviensis, nr 11 (2) (2022): 26 – 46. https://doi.org/10.34616/145038.
  49. Podręcznik adaptacji do zmian klimatu dla miast, red. Małgorzata Hajto. Warszawa: Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, 2023.
  50. Różalska-Kucal, Agnieszka. “Droga do Europejskiego Prawa o Klimacie jako reakcja Unii Europejskiej na kryzys klimatyczny.” Prawo i Więź, nr 4 (2024): 509 – 528. https://doi.org/10.36128/PRIW.VI53.1154.
  51. Sikora, Kamil. “Akty prawa miejscowego w ramach konstytucyjnego systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego.” Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio G. Ius, t. 64, nr 1 (2017): 171 – 188. https://doi.org/10.17951/g.2017.64.1.171.
  52. Sikora, Kamil. Istota i charakter prawny aktów prawa miejscowego w zakresie ich sądowoadministracyjnej kontroli. Lublin: UMCS, 2017.
  53. Sobieraj, Kamila. “Wpływ Porozumienia paryskiego na zmianę polityki klimatyczno-energetycznej Unii Europejskiej i unijnych regulacji prawnych w tym zakresie.” Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, nr 4 (2017): 178 – 190.
  54. Stoczkiewicz, Marcin. Prawo ochrony klimatu w kontekście praw człowieka. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
  55. Szymalski Wojciech. Wyzwania w zakresie ochrony środowiska i klimatu na szczeblu jednostek samorządu terytorialnego w Polsce. Warszawa: Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju, 2021.
  56. Szyrski, Mariusz. “Climate Law in European Union Legislation. Does It Already Exist?” Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, t. 85, nr 3 (2023): 43 – 54. https://doi.org/10.14746/rpeis.2023.85.3.04.
  57. Til Dąbrowska, Anna Sara. “Nowe obowiązki w ramach MPA.” Zieleń Miejska, nr 2 (2025): 18 – 20.
  58. Tuleja, Piotr. “Komentarz do art. 5.” W Piotr Czarny, Monika Florczak-Wątor, Bogumił Naleziński, Piotr Radziewicz i Piotr Tuleja. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, 41 – 43. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
  59. Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, red. Tomasz Filipowicz, Alicja Płucińska-Filipowicz i Marek Wierzbowski. Warszawa: C.H. Beck, 2024.
  60. Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, red. Bogdan Dolnicki. Warszawa: Wolters Kluwer 2021.
  61. Verschuuren, Jonathan. “Legal Aspects of Climate Change Adaptation.” W Climate Change and the Law, red. Erikki J. Hollo, Kati Kulovesi i Michael Mehling, 257 – 285. Dordrecht: Springer, 2013.
  62. Wróblewski, Emil. “Adaptacja do zmian klimatu – zagadnienia wprowadzające” W Prawne aspekty adaptacji do zmian klimatu z perspektywy UNFCCC i prawa krajowego. Wybrane zagadnienia, red. Agnieszka Borek i Emil Wróblewski, 18 – 34. Warszawa: Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, 2021.
  63. Wytrążek, Wojciech. “Administracyjnoprawny charakter nadania statusu miasta na wniosek gminy.” Roczniki Nauk Prawnych KUL, t. 30, nr 2 (2020): 153 – 171. https://doi.org/10.18290/rnp20302-10.

Downloads

Download data is not yet available.

Inne teksty tego samego autora