logo czasopisma

Artykuły

Tom 55 Nr 2 (2025): Prawo i Więź nr 2 (55) 2025

Aktualne tendencje przestępczość narkotykowej oraz zażywania narkotyków wśród nieletnich w Polsce

DOI:
https://doi.org/10.36128/PRIW.VI55.1074
Przesłane
2 listopada 2024
Opublikowane
5 czerwca 2025

Abstrakt

This paper examines the growing problem of drug-related crime and the use of psychoactive substances among minors in Poland. Based on court statistical data and recent survey studies, it explores shifting behavior patterns and identifies factors contributing to this trend. Special emphasis is placed on the social and psychological influences, as well as the increasing availability of new synthetics drugs such as mephedrone and fentanyl. The findings highlight the need for effective preventive measures and support systems to curb the escalation of this problem.

Bibliografia

  1. Barczak Adam. „Komentarz do Art. 59 NarkU”, [w:] Przepisy karne ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (art. 53-74). Komentarz, red. Joanna Karnat i Bartłomiej Gadecki. 294. Warszawa: C. H. Beck, 2024.
  2. Biuro Rzecznika Praw Dziecka, Badanie jakości życia dzieci i młodzieży w Polsce – raport z badania. Warszawa, 2023.
  3. Błachut Janina, Andrzej Gaberle, Krzysztof Krajewski, Kryminologia. Gdańsk: Arche, 2007.
  4. Cisowski Waldemar, „Rozdział 8. Przestępczość nieletnich”, [w:] Kryminologia, red. Paweł Łabuz, Irena Malinowska, Mariusz Michalski. Warszawa: Difin, 2020.
  5. Dobroczyński Bartłomiej, „Mięso bogów” Znak, nr 693 (2013): 22-32.
  6. ESPAD, European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs. https://data.espad.org/.
  7. Goldsmith Andrew, David S. Wall, „The Seductions of Cybercrime: Adolescence and the Thrills of Digital Transgression” European Journal of Criminology, nr 1 (2022): 1-20. doi:10.1177/1477370819887305.
  8. Hołyst Brunon, Kryminologia. Warszawa: Wolters Kluwer, 2022.
  9. Jurgielewicz-Delegacz Emilia, „Przestępczość nieletnich. Fenomen zjawiska na podstawie analizy statystyk policyjnych i sądowych”, [w:] Rodzina i prawo, red. Dagmara Jaroszewska-Choraś, Agnieszka Kilińska-Pękacz, Agnieszka Wedeł-Domaradzka. 253-270. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2017.
  10. Jurgielewicz-Delegacz Emilia, „Rozdział II. Przestępczość nieletnich”, [w:] Kryminologia: stan i perspektywy rozwoju, red. Emil W. Pływaczewski, Ewa Monika Guzik-Makaruk Laskowska, Katarzyna, Wojciech Filipkowski, Ewa Glińska, Magdalena Perkowska, Emilia Jurgielewicz-Delegacz, Sławomir Redo. Warszawa: Wolters Kluwer, 2019.
  11. SchoolWix, Kalkulator wieku szkolnego w Polsce. https://schoolwix.com/pl-pl.
  12. Kaźmierczyk Paweł, Maria Papis, Julia Nowosielska-Łaskawiec, Jan Bednarski, Raport regulacyjny. Poprawa ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży w Polsce. Rymarz Zdort Maruta, 2024.
  13. Kilińska-Pękacz Agnieszka, „Przestępstwa narkotykowe popełniane przez nieletnich oraz środki wychowawcze orzekane wobec nich”, [w:] Przestępczość XXI wieku. Szanse i wyzwania dla kryminologii, red. Emil W. Pływaczewski, Diana Dajnowicz-Piesiecka, Emilia Jurgielewicz-Delegacz. 232-245. Warszawa: Wolters Kluwer, 2020.
  14. Kluza Jan, „Niewielka ilość narkotyków a możliwość reakcji karnej w świetle orzecznictwa sądowego” Przegląd Prawa Publicznego, nr 12 (2022): 15-28.
  15. Konieczka Marta, „Niepokojący trend wśród młodzieży” Zdrowa Gdynia, 3 stycznia 2024. https://zdrowagdynia.pl/2024/01/03/niepokojacy-trend-wsrod-mlodziezy/.
  16. Kostkowski Jarosław, „«Kiedy rozum śpi, budzą się demony». Po fentanyl sięgają nastolatki, a bardzo łatwo go przedawkować i umrzeć” Fakty TVN, 31 lipca 2024. https://fakty.tvn24.pl/zobacz-fakty/kiedy-rozum-spi-budza-sie-demony-po-fentanyl-siegaja-nastolatki-a-bardzo-latwo-go-przedawkowac-i-umrzec-st8025963.
  17. Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, Raport 2023. Uzależnienia w Polsce. Warszawa: Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, 2023. https://kcpu.gov.pl/wp-content/uploads/2024/03/Raport-2023-wersja-Internetowa.pdf.
  18. Kryminologia, wyd. 3. Warszawa: C. H. Beck, 2015.
  19. Kulczyńska Katarzyna, Emilia Bogacka, „Przestępczość narkotykowa nieletnich w województwie wielkopolskim. Kontekst miejsko-wiejski” Czasopismo Geograficzne, nr 4 (2024): 487-513. doi:10.12657/czageo-95-21.
  20. Malczewski Artur, „Młodzież a substancje psychoaktywne”, [w:] Młodzież 2021. Raport z badań ilościowych zrealizowanych przez Fundację CBOS. Warszwa: Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej, 2022.
  21. Michałowska Kinga, „Granice Rodzicielskich Ingerencji w Dobra Osobiste Dziecka – Zagadnienia Wybrane” Białostockie Studia Prawnicze, nr 3 (2022): 49-69. doi:10.15290/bsp.2022.27.03.03.
  22. Najwyższa Izba Kontroli-Delegatura w Poznaniu, Informacja o wynikach kontroli. Opieka psychiatryczna nad dziećmi i młodzieżą. Warszawa, 2024.
  23. Panas Krystyna Teresa, „Charakterystyka i analiza terminologii związanej z problemem narkomanii” Humanum. Międzynarodowe Studia Społeczno-Humanistyczne, nr 1 (2011): 199-209.
  24. Perkowska Magdalena, „Rozdział II. Źródła informacji o przestępczości”, [w:] Kryminologia: stan i perspektywy rozwoju, przez Emil W. Pływaczewski, Ewa Monika Guzik-Makaruk Katarzyna Laskowska, Wojciech Filipkowski, Ewa Glińska, Magdalena Perkowska, Emilia Jurgielewicz-Delegacz, Sławomir Redo. Warszawa: Wolters Kluwer, 2019.
  25. Pływaczewski Wiesław, „Fentanyl - nowe wyzwania w obszarze przestępczości narkotykowej”, [w:] Kryminalistyka i prawo. Księga Jubileuszowa Profesora Jerzego Kasprzaka, zredagowane przez Kazimiera Juszka, Karol Juszka, Dariusz Szydłowski. 537-447. Kraków: Wydawnictwo Od.Nowa, 2024.
  26. Komenda Główna Policji Statystyka, Przestępczość nieletnich w latach 1990-2013. https://statystyka.policja.pl/st/wybrane-statystyki/przestepczosc-nieletni/50256,Przestepczosc-nieletnich-1990-2013.html.
  27. Rafałowski Wojciech, „Sytuacja życiowa i postawy piętnastolatków”, [w:] Polscy piętnastolatkowie w perspektywie międzynarodowej. Wyniki badania PISA 2022, red. Krzysztof Bulkowski, Joanna Kaźmierczak. Instytut Badań Edukacyjnych, 2024. doi:10.24131/9788367385732.
  28. Rzeplińska Irena, „Obraz przestępczości nieletnich w Polsce w badaniach kryminologicznych – przed i po transformacji” Archiwum Kryminologii, nr XXVIII (2006): 331-343. doi:10.7420/AK2005-2006V.
  29. Seredocha Karolina, „Narkomania wśród nieletnich – aspekt medyczno-społeczny oraz kryminologiczny”, [w:] Problemy współczesnego świata: zagadnienia wybrane, red. Elżbieta Żywucka-Kozłowska, Adrianna Szczechowicz-Raś, Karolina Rzeczkowska. 87-98. KPP Monografie. Olsztyn: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wydział Prawa i Administracji, 2018.
  30. Sierosławski Janusz, Używanie alkoholu i narkotyków przez młodzież szkolną. Raport z ogólnopolskich badań ankietowych zrealizowanych w 2024 r. – europejski program badań ankietowych w szkołach ESPAD. Warszawa: Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Instytut Psychiatrii i Neurologii, 2024. https://kcpu.gov.pl/wp-content/uploads/2025/03/Raport-ESPAD-2024-POLSKA.pdf.
  31. Stachelska Aleksandra, Kradzież tożsamości z udziałem nieletnich – wybrane aspekty prawnokarne i kryminologiczne. Monografie Wydziału Prawa. Białystok: Temida 2, 2024.
  32. Stachelska Aleksandra, „Nieletni jako sprawcy przestępstwa kradzieży tożsamości w Polsce – wybrane aspekty kryminologiczne” Zeszyty Prawnicze, nr 2 (2020): 187-208. doi:10.21697/zp.2020.20.2.10.
  33. Stachelska Aleksandra, „Szwajcaria jako przykład wzrostu zainteresowania nieletnich cyberprzestępstwami – wybrane aspekty kryminologiczne”, [w:] Profilaktyka zachowań patologicznych wśród młodzieży, zredagowane przez Wiesław Pływaczewski, Joanna Narodowska, Maciej Duda, wyd. 1. 93-108. Warszawa: Difin, 2023.
  34. sucha24.pl Powiatowy Serwis Informacyjny, Stuprocentowy wzrost przestępstw narkotykowych w 2022 roku – najnowsze statystyki policji 2024 roku. Młodzież i narkotyki w gminie Budzów. Walka z handlem narkotykami - wyzwania i działania policji. Profilaktyka i kontrola lokalizacji. Trudności w eliminowaniu dilerów, 26 czerwca 2024. https://sucha24.pl/artykul/narkotyki-staly-sie-n1254758.
  35. Szczepańska Agata, „Zdrowie psychiczne dzieci: według NIK system wsparcia wciąż niewydolny” Cowzdrowiu.pl, 10 września 2024. https://cowzdrowiu.pl/aktualnosci/post/zdrowie-psychiczne-dzieci-wedlug-nik-system-wsparcia-wciaz-niewydolny.
  36. Tkaczyk-Rymanowska Katarzyna, „Refleksje na temat art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii na tle karnoprawnym i konstytucyjnym” Ius Novum, nr 1 (2021): 47-66. doi:10.26399/iusnovum.v15.1.2021.03/k.tkaczyk-rymanowska.
  37. Wosion Małgorzata, „Nastolatek miał leki z fentanylem” RMF24, 24 czerwca 2024. https://www.rmf24.pl/regiony/kielce/news-nastolatek-mial-leki-z-fentanylem,nId,7594000#crp_state=1.
  38. Wójtowicz Paulina, „Narkotyki dzieci kupują na przerwie szkolnej. Ekspert: w Polsce hitem jest jedna substancja” Medonet, 15 czerwca 2024. https://www.medonet.pl/psyche/uzaleznienia,narkotyki-dzieci-kupuja-na-przerwie-szkolnej--ekspert--w-polsce-hitem-jest-jedna-substancja,artykul,00445268.html.
  39. Wronikowska Olga, Barbara Budzyńska, „Profil toksykologiczny i zależność struktura – aktywność nowych syntetycznych katynonów” Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 74 (2020): 57-68. doi:10.5604/01.3001.0013.9252.

Downloads

Download data is not yet available.