Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer

Articles

Vol. 56 No. 3 (2025): Prawo i Więź nr 3 (56) 2025

Models of Polish Legal Education during World War II – the Swiss Example

DOI:
https://doi.org/10.36128/PRIW.VI56.873
Submitted
4 March 2024
Published
8 July 2025

Abstract

The history of the teaching of Polish law during World War II is a multifaceted and complex phenomenon. On the map of ‘wartime’ universities, the camps for interned soldiers of the 2nd Infantry Rifle Division became important centres. It was there that, in agreement with the University of Freiburg, as well as the University of Zurich, the opportunity to study law was created for Poles between the years 1940 and 1945. The aim of this text is to analyse the surviving curricula of the two centres and to indicate the differences that existed between them. This information is analysed in the context of the objectives that guided the organisers of legal studies for Polish soldiers with a view to showing their realisation of the project, as well as the evolution of the original intentions.

References

  1. Bilinski Piotr, Adam Vetulani (1900–1976). Historyk prawa polskiego i kanonicznego. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2023.
  2. Blum Aleksander, O broń i orły narodowe… Z Wilna przez Francję i Szwajcarię do Włoch, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 1997.
  3. Brzeski Tadeusz, „Polski Wydział Prawa przy Uniwersytecie w Oxfordzie”, [in:] Monografia polskiego Wydziału Prawa 1944–1947 Uniwersytetu w Oxford, ed. Janusz W. Cywiński, Tadeusz S. Rojewski, Wiesław Toporowski. 35-44. Londyn: Polska Fundacja Kulturalna: Caldra House, 1997.
  4. Draus Jan, Ryszard Terlecki, Polskie szkoły wyższe i instytucje naukowe na emigracji 1939-1945. Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1984.
  5. Drobny Władysław, Karabin i książka (Polskie Liceum w Szwajcarii 1940-1944). Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1973.
  6. Drobny Władysław, Walka bez oręża. Polskie obozy uniwersyteckie dla internowanych w Szwajcarii w latach 1940-1946. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1985.
  7. Gawenda Jerzy, „Nauki prawne na obczyźnie”, [in:] Nauka polska na obczyźnie. Stan i perspektywy badawcze: konferencja naukowa 11-12 września 1998 r. w Zielonej Górze, ed. Wiesław Hładkiewicz, Marek Szczerbiński. 71-74. Gorzów Wielkopolski: RPBnP, 2000.
  8. Gawęda Stanisław, UJ w czasie okupacji hitlerowskiej. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979.
  9. Gralak Bronisław, Szkolnictwo wyższe i nauka polska pod okupacją niemiecką i radziecką. Zgierz: [Bronisław Gralak], 2010.
  10. Kałwa Piotr, „Sprawozdanie z tajnego nauczania w Kielcach”, [in:] Skład osobowy. Spis wykładów i instytucji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w roku akademickim 1946/47 oraz sprawozdanie za lata poprzednie. 17-18. Lublin, 1947.
  11. Kotański Wacław, Uniwersytet za drutami cz. 2. Warszawa: Krajowa Komisja Woldenberczyków w Dobiegniewie, 1994/1995.
  12. Kowalenko Władysław, Tajny Uniwersytet Ziem Zachodnich – Uniwersytet Poznański 1940-1945. Poznań: Instytut Zachodni, 1961.
  13. Leraczyk Izabela, “Polish Auxiliary Forces and their Law Academic Scripts at the University Camp in Grangeneuve/Fribourg” Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica, No. 99 (2022): 137-151. https://doi.org/10.18778/0208-6069.99.10.
  14. Mierzwa Janusz, “Działalność Polskiego Wydziału Prawa w Oksfordzie oraz organizacji zrzeszających polskich prawników na terenie Zjednoczonego Królestwa w latach 1940−1947” Niepodległość i Pamięć, No. 3 (2018): 77-94.
  15. https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Niepodleglosc_i_Pamiec/Niepodleglosc_i_Pamiec-r2018-t25-n3_(63)/Niepodleglosc_i_Pamiec-r2018-t25-n3_(63)-s77-94/Niepodleglosc_i_Pamiec-r2018-t25-n3_(63)-s77-94.pdf.
  16. Redzik Adam, Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939–1946. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2006.
  17. Rucki Jerzy, Na ziemi Wilhelma Tella. Warszawa: Bellona, 1993.
  18. Staszewski Wojciech, „Antoni Deryng (1901 – 1978)”, [in:] Profesorowie Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, ed. Antoni Dębiński, Wojciech Sz. Staszewski, Monika Wójcik. 71-80. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2006.
  19. Sulimirski Tadeusz, „Uniwersytet Polski za Granicą w Paryżu”, [in:] Nauka Polska na Obczyźnie, vol. I, ed. Tadeusz Dulimirski. 14-18. Londyn: Polskie Towarzystwo Naukowe na Obczyźnie, 1955.
  20. Świtalska-Starzeńska Barbara, „Poselstwo RP w Bernie i jego wpływ na szkolnictwo polskie typu wyższego na terenie Szwajcarii w latach 1940-1942” Rozprawy z Dziejów Oświaty, 58 (2021): 159-171. https://bibliotekanauki.pl/articles/2057593.pdf.
  21. Thielmann Edmund, Żołnierska odyseja. Pruszków: Ulmak, 1998.
  22. Tomiczek Henryk, Miron S. Zarudzki, Jeniecka konspiracja wojskowa w oflagu II C Woldenberg. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1989.
  23. Vetulani Adam, Poza płomieniami wojny. Internowani w Szwajcarii 1940-1945. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1976.
  24. Wyrwa Tadeusz, „Założenie Uniwersytetu Polskiego za Granicą w Paryżu w 1939 r.”, [in:] Tadeusz Wyrwa Pokoleniowe rozstaje dróg. Lublin: Norbertinum, 2007.
  25. Żejmo Marek, „Druga Dywizja Strzelców Pieszych gen. Prugar-Ketlinga internowana w Szwajcarii podczas II wojny światowej” Historia Slavorum Occidentis, No. 6 (2014): 135-152. https://bibliotekanauki.pl/articles/2164352.pdf.

Downloads

Download data is not yet available.