Skip to main navigation menu Skip to main content Skip to site footer

Articles

2026: online-first

Public Law Chambers of Commerce as an Instrument of Decentralisation and Functional Deregulation in Public Economic Law: A Constitutional Analysis

DOI:
https://doi.org/10.36128/yxtxgm07
Submitted
31 July 2026
Published
4 November 2026

Abstract

Under the Polish constitutional order, the decentralization of public authority constitutes a normative systemic principle (Article 15 of the Constitution of the Republic of Poland). At the same time, the realization of the social market economy principle requires dialogue and cooperation between the state and social partners (Article 20). The institutional representative of entrepreneurs ought to be public law chambers of commerce – yet no such body has been established. The Act on Chambers of Commerce of 1989 (Article 2) erroneously designates the private-law associations formed under its provisions as “organizations of economic self-government”, a result of the legislator’s flawed conflation of the concepts of self-administration and self-government. The paper advances the thesis that public law chambers of commerce constitute a constitutionally admissible and systemically indispensable instrument for the realization of decentralization and functional deregulation within the sphere of public economic law. In the absence of such a body, both processes remain deprived of an adequate institutional vehicle. The analysis examines the constitutional meaning of the concepts of decentralization and self-government under Articles 15, 16, and 20 of the Constitution – with reference to Chapter VII provisions on the performance and financing of public tasks – in relation to Article 17(2), which permits the establishment of public-law chambers of commerce as a particular form of special self-government. Consideration is also given to the statutory provisions establishing agricultural chambers and the Polish Insurance Chamber, as well as to Article 5(3) of the Act on Chambers of Commerce. The analysis leads to the conclusion that a deep decentralization of the performance of public tasks and the requirements of functional deregulation through public law chambers of commerce are grounded in the provisions of the Constitution of the Republic of Poland.

 

References

  1. Baldwin Robert, Martin Cave, Martin Lodge, Understanding Regulation. Theory, Strategy, and Practice, 2nd ed. Oxford: Oxford University Press, 2011.
  2. Banaszak Bogusław, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Warszawa: C.H. Beck, 2009.
  3. Banaszak Bogusław, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. 2. Warszawa: C.H. Beck, 2012.
  4. Bandarzewski Kazimierz, Samorząd gospodarczy w prawie polskim. Studium prawne. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2014.
  5. Bigo Tadeusz, Związki publiczno-prawne w świetle ustawodawstwa polskiego. Warszawa, 1928.
  6. Błachucki Mateusz, „Przemiany ustrojowe samorządu specjalnego w prawie administracyjnym”, [w:] Prace studialne Warszawskiego Seminarium Aksjologii
  7. Administracji, t. III, red. Krzysztof Wąsowski, Katarzyna Zalasińska. Kraków, 2014.
  8. Black Julia, „Critical Reflections on Regulation” Australian Journal of Legal Philosophy 27 (2002): 1–27.
  9. Brzeziński Kamil, Tomasz Dorożyński, Agnieszka Kretek-Kamińska, Piotr Marciniak, „Reprezentatywność organizacji przedsiębiorców w dialogu z administracją publiczną” Studia Prawno-Ekonomiczne, 129 (2023): 79–100.
  10. Brzeziński Kamil, Tomasz Dorożyński, Agnieszka Kretek-Kamińska, Piotr Marciniak, Olga Korczyńska, „Towards a New Sectoral Model of Chambers
  11. of Commerce: Exploratory Survey of Business Environment Organisations in Poland” Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, nr 12 (2024): 2–16.
  12. Chlipała Monika, „Unormowania prawne dekoncentracji wewnętrznej w samorządzie terytorialnym” Przegląd Prawa Publicznego, nr 10 (2013): 99–108.
  13. Dąbrowski Karol, Tomasz Dorożyński, Piotr Marciniak, „The Justification of the Sectoral Model of Chambers of Commerce – Polish Perspective” Studia Iuridica Lublinensia, nr 5 (2023): 53–75.
  14. Długosz Tomasz, „Społeczna gospodarka rynkowa jako kryterium organizacji gospodarki” Gdańskie Studia Prawnicze, 37 (2017): 17–25.
  15. Fundowicz Sławomir, Decentralizacja administracji publicznej w Polsce. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2005.
  16. Garlicki Leszek, Marek Zubik, „Komentarz do art. 20”, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. I, red. Leszek Garlicki. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1999.
  17. Górka Marta, „Rodzaje dekoncentracji wewnętrznej w materialnym prawie administracyjnym”, [w:] Administracja publiczna wobec wyzwań i oczekiwań społecznych, red. Małgorzata Giełda, Renata Raszewska-Skałecka. 51–65. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski, 2015.
  18. Grelowski Zbigniew, Samorząd specjalny gospodarczy – zawodowy – wyznaniowy według obowiązujących ustaw w Polsce. Katowice, 1947.
  19. Guziejewska Beata, Piotr Marciniak, „Znaczenie dorobku nowej ekonomii instytucjonalnej dla rozwoju idei powszechnego samorządu gospodarczego w Polsce” Studia Prawno-Ekonomiczne, 119 (2021): 231–253.
  20. Hancher Leigh, Michael Moran, „Introduction: Regulation and Deregulation” European Journal of Political Research, nr 2 (1989): 129–136. https://doi.org/10.1111/j.1475-6765.1989.tb00186.x.
  21. Hood Christopher, Helen Margetts, The Tools of Government in the Digital Age. Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2007.
  22. Kmieciak Robert, Paweł Antkowiak, Adam Jaskulski, Pożądany kierunek zmian modelu samorządu gospodarczego w Polsce. Warszawa–Poznań: Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM, 2016.
  23. Konstytucja RP, t. I–II, Komentarz, red. Marek Safjan, Leszek Bosek. Warszawa: C.H. Beck, 2016.
  24. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. I–II, red. Leszek Garlicki, Marek Zubik, wyd. 2. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2016.
  25. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej.Komentarz, t.I–V,red. Leszek Garlicki. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1999–2007.
  26. Kosikowski Cezary, Publiczne prawo gospodarcze Polski i Unii Europejskiej. Warszawa: LexisNexis, 2010.
  27. Marciniak Piotr, „Building Institutional Effectiveness of Public Law Chambers of Commerce: An Introduction to the Sectoral Model” Krytyka Prawa, nr 3 (2025): 212–235.
  28. Marciniak Piotr, „Five Key Differences between Chambers of Commerce in United Kingdom, Belgium and Poland” Studia Prawa Publicznego, nr 4 (2023): 95–115.
  29. Marciniak Piotr, „Nowoczesna gospodarka wymaga eksperckiego samorządu gospodarczego. Wprowadzenie do modelu sektorowego” Prawo i Więź, nr 4 (2025): 469–492.
  30. Marciniak Piotr, Sektorowy model samorządu gospodarczego. Założenia i perspektywa wprowadzenia w Polsce. Warszawa: C.H. Beck, 2023.
  31. Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii, Zasady pomiaru kosztów regulacyjnych ponoszonych przez adresatów aktów prawnych. Warszawa, 2019. https://www.gov.pl/attachment/e7ef6501-d2c-8-4cfa-a3e9-0942e5cb32ce.
  32. Niczyporuk Janusz, Dekoncentracja administracji publicznej. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2006.
  33. Niewiadomski Zygmunt, „Samorząd terytorialny”, [w:] System Prawa Administracyjnego, red. Roman Hauser, Zygmunt Niewiadomski, Andrzej Wróbel. 131–136. Warszawa: C.H. Beck, 2011.
  34. Niewiadomski Zygmunt, red., Publiczne prawo gospodarcze. Warszawa: C.H. Beck, 2019.
  35. Olejniczak-Szałowska Ewa, „Geneza, pojęcie i cechy samorządu terytorialnego”, [w:] Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, red.
  36. Małgorzata Stahl. Warszawa: Wolters Kluwer, 2019.
  37. Osborne David, Ted Gaebler, Reinventing Government: How the Entrepreneurial Spirit Is Transforming the Public Sector. Reading, MA: Addison-Wesley, 1992.
  38. Pilgrim Marcus, Ralf Meier, National Chambers of Commerce – A Primer on the Organization and Role of Chamber Systems. Washington: Center for International Private Enterprise, 1995.
  39. Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje,zasady w teorii i orzecznictwie, red. Małgorzata Stahl. Warszawa: Wolters Kluwer, 2019.
  40. Prawo konstytucyjne Rzeczypospolitej Polskiej, red. Paweł Sarnecki. Warszawa: C.H. Beck, 2014.
  41. Sack Detlef, ed., Chambers of Commerce in Europe. Self-Governance and Institutional Change. Cham: Palgrave Macmillan, 2021.
  42. Sarnecki Paweł, „Komentarz do art. 15” i „Komentarz do art. 17”, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t.I, wyd. 2,red. Leszek Garlicki, Marek Zubik.
  43. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2016. Sarnecki Paweł, „Komentarz do rozdziału VII (art. 163–172)”, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. IV, red. Leszek Garlicki. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2005.
  44. Stasikowski Rafał, „Regulacja jako nowa funkcja współczesnej administracji publicznej w Polsce” Studia Prawnicze, nr 3 (2007): 27–58.
  45. Sypniewski Dominik, „Udział samorządu gospodarczego w wykonywaniu zadań publicznych z zakresu administracji gospodarczej” Roczniki Administracji i Prawa 24, numer specjalny (2024): 59–69.
  46. Szkudlarek Piotr, „Regulacja jako instrument oddziaływania państwa na gospodarkę” Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 113 (2010): 927–937.
  47. Walkowiak Katarzyna, „Podstawy teoretyczne samorządu zawodowego geodetów i kartografów” Przegląd Geodezyjny, nr 11 (2014): 8–10.
  48. Woźnicki Jerzy, Deregulacja w systemie szkolnictwa wyższego. Warszawa: Fundacja Rektorów Polskich, 2015.
  49. Wróblewski Bartłomiej, „Na co odpowiada deregulacja? Inflacja prawa a nadregulacja” Prawo i Więź, nr 3 (2026): 575–596.
  50. Wykrętowicz Stanisław, „Powstanie i rozwój samorządu gospodarczego w Europie i w Polsce”, [w:] Spór o samorząd gospodarczy w Polsce, red. Stanisław Wykrętowicz. 13–35. Poznań: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej, 2005.
  51. Wykrętowicz Stanisław, red., Obywatelski projekt ustawy o izbach przemysłowo-handlowych w Polsce. Poznań: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej, 2012.
  52. Zimmermann Jan, Prawo administracyjne. Warszawa: Wolters Kluwer, 2022.

Downloads

Download data is not yet available.

Most read articles by the same author(s)