logo czasopisma

Articles

Vol. 61 No. 2 (2026): Law&Social Bonds

Involuntary Psychiatric Treatment of People Admitted to Psychiatric Hospital Under the Terms of the Act of 19.08.1994 on the Protection of Mental Health. Remarks De Lege Lata and De Lege Ferenda

DOI:
https://doi.org/10.36128/1az2cr50
Submitted
15 May 2025
Published
9 May 2026

Abstract

Admission to a psychiatric hospital and treatment of people with mental disorders are associated with temporary deprivation of liberty. This is why the prerequisites specified in the Mental Health Protection Act of 19.08.1994 determine strictly both the admission and stay of such people in psychiatric hospitals. A stay in a psychiatric hospital is an extremely difficult time for patients who are often subjected to compulsory treatment. The aim of the article is to present the legal regulations concerning the circumstances where a patient’s consent to psychiatric treatment is not necessary.

References

  1. Augustynowicz, Anna i Agnieszka Czerw. “Stosowanie środków przymusu bezpośredniego przez personel medyczny w procesie diagnostyczno-terapeutycznym w podmiotach leczniczych innych niż szpitale psychiatryczne – zagadnienia wybrane.” Prawo i Medycyna, nr 1–2 (2013): 35–51.
  2. Balicki, Marek. “Przymus w psychiatrii – regulacje i praktyka.” Prawo i Medycyna, nr 1 (1999): 40–60.
  3. Banaszczyk, Zbigniew. “O odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez pacjentów szpitali psychiatrycznych.” Prawo i Medycyna, nr 4 (2015): 47–69.
  4. Boratyńska, Maria. Wolny wybór. Gwarancje i granice prawa pacjenta do samostanowienia. Warszawa: Instytut Problemów Ochrony Zdrowia, 2012.
  5. Ciechorski Jan. “Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2012 r., sygn. IV CSK373/11.” Prawo i Medycyna, nr 1 (2016): 149–159.
  6. Ciechorski, Jan. “Prawa pacjenta szpitala psychiatrycznego – zarys problematyki.” Prawo i Medycyna, nr 1 (2017): 38–59.
  7. Ciechorski, Jan. “Przyjęcie osoby bez jej zgody do szpitala psychiatrycznego na podstawie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego – uwagi w świetle Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.” Europejski Przegląd Sądowy, nr 4 (2018): 17.
  8. Dąbrowski, Stanisław. W Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz, Stanisław Dąbrowski i Janusz Pietrzykowski. Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii, 1998.
  9. Drozdowska, Urszula. Zgoda i informowanie pacjenta. Warszawa: Eskulap, 2010.
  10. Duda, Juliusz. Komentarz do ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Warszawa: LexisNexis, 2009.
  11. Duda, Juliusz. Komentarz do ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Warszawa: LexisNexis, 2006.
  12. Gałecki, Piotr, Kinga Bobińska i Krzysztof Eichstaedt. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer, 2016.
  13. Gałecki, Piotr, Kinga Bobińska i Krzysztof Eichstaedt. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer, 2013.
  14. Golonka, Anna. “Problematyka zgody na leczenie wyrażonej przez osobę z tzw. zaburzeniami psychicznymi.” Wojskowy Przegląd Prawniczy, nr 2 (2013): 106–122.
  15. Gromek, Krystyna. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz. Kraków: ABC, 2004.
  16. Góralski, Piotr. “Terapia sprawców czynów zabronionych jako forma środka zabezpieczającego.” Prokuratura i Prawo, nr 2 (2019): 5–23.
  17. Hajdukiewicz, Danuta. Zagadnienia psychiatrii sądowej. Część I. Podstawy prawne i medyczne. Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii, 2016.
  18. Janiszewska, Beata. “O podstawach ubezwłasnowolnienia.” Monitor Prawniczy, nr 11 (2015): 598–600.
  19. Janiszewska, Beata. “Podmiotowe uwarunkowania hospitalizacji psychiatrycznej w celu obserwacji.” Monitor Prawniczy, nr 3 (2013): 13–24.
  20. Janiszewska, Beata. Zgoda na udzielenie świadczenia zdrowotnego. Ujęcie wewnątrz systemowe. Warszawa: C.H. Beck, 2013.
  21. Janiszewska, Beata. “Zgoda pacjenta jako przesłanka legalności udzielenia świadczenia zdrowotnego.” W Regulacja prawna czynności medycznych. System Prawa Medycznego, red. Eleonora Zielińska, 551–552. Warszawa: Wolters Kluwer, 2019.
  22. Karczewska-Kamińska, Natalia. Przymus leczenia i inne interwencje medyczne bez zgody pacjenta. Warszawa: Wolters Kluwer, 2018.
  23. Karkowska, Dorota. “Prawa pacjenta psychiatrycznego.” W Problemy zdrowia psychicznego – ewaluacja kształcenia pielęgniarek i położnych, red. Marta Wojciechowska, 152–153. Łódź: AHE, 2010.
  24. Klaczak, Karolina. “Kilka uwag dotyczących środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym wobec sprawców niepoczytalnych.” Psychiatria Sądowa, nr 4 (2023): 51–64.
  25. Klaczak, Karolina. “Wykonywanie wolnościowego środka zabezpieczającego wobec sprawcy umieszczonego w zakładzie psychiatrycznym na podstawie orzeczenia w odrębnej sprawie.” Prawo i Więź, nr 3 (46) (2023): 413–429. https://doi.org/10.36128/PRIW.VI46.488.
  26. Komarnicka-Boberska, Karolina i Mariusz Ulman. “Art. 28.” W Ochrona zdrowia psychicznego. Komentarz, red. Paweł Drembkowski, Błażej Kmieciak i Radosław Tymiński, 617–620. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
  27. Kubiak, Rafał. Zgoda na zabieg medyczny. Kompendium dla lekarzy. Kraków: MP, 2013.
  28. Langiewicz, Wanda. “Ochrona zdrowia psychicznego w Polsce. Stan i pilne potrzeby. System lecznictwa psychiatrycznego.” W Ochrona zdrowia psychicznego w Polsce: wyzwania, plany, bariery, dobre praktyki, Raport RPO, red. Jacek Wcióra, 1–176. Warszawa: RPO, 2014.
  29. Pałdyna, Tomasz. Praktyka sądowa w zakresie stosowania wybranych instytucji prawnych zawartych w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego. Warszawa: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, 2016.
  30. Paprzycki, Lech. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Wprowadzenie. Kraków: Zakamycze, 1996.
  31. Pasierb, Natalia, Robert Pudlo, Katarzyna Girczys-Połedniok i Piotr Gorczyca. “Czy artykuł 28 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego wymaga uzupełniania? Rozważania na kanwie opisu przypadku.” Neuropsychiatria i Neuropsychologia, nr 8, t. 2 (2013): 84–87.
  32. Szwed, Marcin. Przymusowe umieszczenie w zakładzie psychiatrycznym w świetle współczesnych standardów ochrony praw człowieka. Warszawa: Wolters Kluwer, 2020.
  33. Sychowicz, Marek. “Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ochrony zdrowia psychicznego.” Przegląd Sądowy, nr 1 (1995): 3–14.
  34. System prawa medycznego. Szczególne świadczenia zdrowotne, red. Leszek Bosek i Agata Wnukiewicz-Kozłowska. Warszawa: C.H. Beck, 2018.
  35. System prawa medycznego, t. I, red. Eleonora Zielińska i in. Warszawa: Wolters Kluwer, 2019.
  36. Świderska, Małgorzata. Zgoda pacjenta na zabieg medyczny. Toruń: Dom Organizatora TNOiK, 2007.
  37. Turzańska-Szacoń, Beata. Ochrona zdrowia psychicznego. Wrocław: Gaskor, 2012.
  38. Tużnik, Marta Roma. “Lecznicze środki zabezpieczające w Kodeksie karnym skarbowym.” Ius Novum, nr 4 (2022): 23–24.
  39. Wciórka, Jacek. “Psychopatologia: objawy i zespoły zaburzeń psychicznych.” W Psychiatria, t. I, red. Janusz Rybakowski, Stanisław Pużyński i Jacek Wciórka, 373 398. Wrocław: Elsevier Urban & Partner, 2010.
  40. Wojcieszak-John, Agnieszka. “Sądowa ocena zasadności umieszczenia osoby z zaburzeniami psychicznymi w szpitalu psychiatrycznym bez zgody (wybrane zagadnienia).” Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Społeczny, nr 1 (2023): 169–182.
  41. Wrześniewska-Wal, Iwona. “Wnioskowy tryb przyjęcia do szpitala psychiatrycznego – nowelizacja ustawy.” Prawo i Medycyna, nr 1 (2011): 105–117.
  42. Zgryzek, Kazimierz. “Przesłanki stosowania przymusu bezpośredniego wobec osób z zaburzeniami psychicznymi w trybie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.” W Problemy nauk penalnych. Prace ofiarowane Pani Profesor Oktawii Górniok, red. Leon Tyszkiewicz, 391–395. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 1996.

Downloads

Download data is not yet available.