logo czasopisma

Case law commentaries

Vol. 58 No. 5 (2025): Prawo i Więź nr 5 (58) 2025

The Limits of Permissible Tax Optimization Involving Church Legal Entities

DOI:
https://doi.org/10.36128/daf7jk21
Submitted
19 February 2025
Published
18 November 2025
Versions

Abstract

The subject of this paper is an analysis of the relevance of tax law principles to the proper application of the income tax exemption of income of a church legal entity for religiously useful purposes. The key question is the extent to which the influence of the linguistic interpretation of tax laws on the activities of church legal entities reaches. The issue under discussion has not received commentary and has not been the subject of scholarly reflection. The article also addresses the problem of limiting aggressive tax optimization involving church legal entities. The article points out the need to change the system of tax reliefs and preferences provided for religious associations.

References

  1. Abramowicz, Aneta. “Ulgi podatkowe z tytułu darowizn na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą.” Studia z Prawa Wyznaniowego, nr 22 (2019): 201 – 232. https://doi.org/10.31743/spw.5479.
  2. Adamus, Rafał. “Postępowanie egzekucyjne albo upadłościowe wobec osoby prawnej Kościoła Katolickiego w Polsce a mienie stanowiące przedmiot kultu religijnego.” Studia z Prawa Wyznaniowego, nr 27 (2024): 81 – 94. https://doi.org/10.31743/spw.16683.
  3. Borecki, Paweł. “Glosa do uchwały NSA z 14 marca 2005 r., FPS 5/04.” Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2005, nr 2, poz. 119.
  4. Borecki, Paweł. “Opinia prawna w sprawie wykładni art. 25 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.” Przegląd Prawa Wyznaniowego, nr 6 (2014): 279 – 284.
  5. Brzeziński, Bogumił. “Wykładnia przepisów prawa finansowego.” W System prawa finansowego, tom 1, red. Cezary Kosikowski. Warszawa: Wolters Kluwer Polska, 2010.
  6. Brzozowski, Wojciech. “Działalność kultowa czy działalność gospodarcza?” W Finansowanie kościołów i innych związków wyznaniowych, red. Paweł Sobczyk, Krzysztof Warchałowski. Warszawa: Wydawnictwo ASPRA, 2013.
  7. Cień, Krzysztof. Unikanie opodatkowania a planowanie podatkowe. Warszawa: Wolters Kluwer Polska, 2022.
  8. Cieśla, Mariusz. “Optymalizacja podatkowa – w poszukiwaniu prawdziwego znaczenia.” W Agresywna optymalizacja podatkowa – problem podatnika czy problem państwa?, red. Jadwiga Glumińska-Pawlic, 8–9. Katowice: Śląski Oddział Krajowej Izby Doradców Podatkowych, 2017.
  9. Fatyga, Patrycja. “Przeciwdziałanie agresywnym optymalizacjom podatkowym jako jedno z głównych wyzwań polskiego i europejskiego systemu podatkowego na przykładzie instytucji raportowania schematów podatkowych.” W Różne oblicza transformacji w Polsce i na świecie. Aspekty społeczne, gospodarcze i polityczne, red. Adam Rogoda, Adriana Skorupska i Marek Wąsiński. Warszawa: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, 2020.
  10. Fojcik-Mastalska, Eugenia i Ryszard Mastalski. Elastyczność stosowania prawa podatkowego, [w:] Księga jubileuszowa ku czci profesor Krystyny Sawickiej. Gromadzenie i wydatkowanie środków publicznych. Zagadnienia finansowoprawne, red. Wojciech Miemiec, 115–126. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Unimex, 2017.
  11. Glumińska-Pawlic, Jadwiga i Hanna Szarpak. “BEPS 13: CBCR – raport według krajów.” Studia Iuridica Lublinensia, t. 27, nr 2 (2018): 23 – 35. https://doi.org/ 10.17951/sil.2018.27.2.23.
  12. Jankowski, Jakub. Optymalizacja podatkowa w podatkach dochodowych: dopuszczalność i prawne granice. Warszawa: C. H. Beck, 2019.
  13. Januchowski, Arkadiusz. “Uprawnienia majątkowe związków wyznaniowych.” Studia z Prawa Wyznaniowego, nr 9 (2006): 197 – 208.
  14. Koredczuk, Józef. “Ulgi podatkowe z tytułu darowizn jako źródło finansowania kościołów i innych związków wyznaniowych oraz ich działalności.” W Finansowanie kościołów i innych związków wyznaniowych, red. Paweł Sobczyk i Krzysztof Warchałowski. Warszawa: Wydawnictwo ASPRA, 2013.
  15. Krukowski, Józef. “Systemy finansowania kościołów w świecie współczesnym. Zarys problematyki.” W Finansowanie kościołów i innych związków wyznaniowych, red. Paweł Sobczyk, Krzysztof Warchałowski. Warszawa: Wydawnictwo ASPRA, 2013.
  16. Kunowska, Kalina i Krzysztof Kunowski. ”Korekta deklaracji w procesie wymiaru podatku – faktyczny czy pozorny wyraz intencji ustawodawcy.” W Stanowienie i stosowanie prawa podatkowego w Polsce. Optymalizacja podatkowa a obejście prawa podatkowego, red. Monika Münnich i Adam Zdunek, 120–121. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2012.
  17. Kuźniacki, Błażej i Robert Krasnodębski. “Próba uporządkowania chaosu interpretacyjnego wokół zwolnień z opodatkowania dochodów organizacji non profit.” Przegląd Podatkowy, nr 4 (2023): 10 – 18. https://doi.org/10.18778/1509-877X.2023.01.03.
  18. Lewicka-Strzałecka, Anna. Etyczne standardy firm i pracowników. Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii PAN, 1999.
  19. Litwińczuk, Hanna. Prawo podatkowe przedsiębiorców. Warszawa: Dom Wydawniczy ABC, 2000.
  20. Malec, Andrzej. “Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego przed prawem krajowym a wykładnia prawa podatkowego.” Monitor Podatkowy, nr 2 (2005): 31 – 32.
  21. Mastalski, Ryszard. “Glosa do uchwały NSA z 14 marca 2005 r., FPS 5/04.” Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2005, nr 2–23, poz. 142.
  22. Morawski, Lech. Wstęp do prawoznawstwa. Toruń: Wydawnictwo TNOIK, 1997.
  23. Morawski, Lech. Wykładnia w orzecznictwie sądów: Komentarz. Toruń: Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora”, 2002.
  24. Nykiel, Włodzimierz. Ulgi i zwolnienia w konstrukcji prawnej podatku. Warszawa: Dom Wydawniczy ABC, 2002.
  25. Pieron, Bartłomiej. “Finansowanie celów kultu religijnego realizowanego przez kościoły i inne związki wyznaniowe.” Studia z Prawa Wyznaniowego, nr 14 (2011): 141 – 159.
  26. Rakoczy, Bartosz. Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer, 2008.
  27. Redelbach, Andrzej, Sławomira Wronkowska i Zygmunt Ziembiński, Zarys teorii państwa i prawa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1993.
  28. Smith, Adam. Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów, t. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1954.
  29. Sowiński, Ryszard. “Językowa a celowościowa wykładnia przepisów polskiego prawa podatkowego.” W Prawo finansowe po transformacji ustrojowej. Międzynarodowe i europejskie prawo podatkowe. Zjazd katedr prawa finansowego i podatkowego, red. Ireneusz Mirek i Tomasz Nowak, 439–445. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2012.
  30. Spyra, Tomasz. Granice wykładni prawa. Warszawa: Zakamycze, 2006.
  31. Stanisławski, Tadeusz. “Darowizny na cele kultu religijnego i kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Kontrowersje i nowe rozwiązania.” Studia z Prawa Wyznaniowego, nr 12 (2009): 329 – 339.
  32. Stanisz, Piotr i Dariusz Walencik. “Zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów osób duchownych po wprowadzeniu «Polskiego Ładu»: uwagi do ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw.” Studia Z Prawa Wyznaniowego, nr 25 (2022): 293 – 307. https://doi.org/10.31743/spw.13724.
  33. Stanisz, Piotr. “O obowiązku układowego regulowania stosunków między Rzecząpospolitą Polską a Kościołem Katolickim.” W Układowe formy regulacji stosunków między państwem a związkami wyznaniowymi (art. 25 ust. 4–5 Konstytucji RP), red. Piotr Stanisz i Marta Ordon, 459–463. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2013.
  34. Stanisz, Piotr. “Zwolnienia i ulgi podatkowe jako forma finansowania związków wyznaniowych ze środków publicznych.” W Finansowanie związków wyznaniowych w krajach niemieckojęzycznych i w Polsce. Die Finanzierung der Religionsgemeinschaften in der Deutschsprachigen Ländern und in Polen, red. Dariusz Walencik i Marcin Worbs, 161–169. Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego, 2012.
  35. Szczepański, Jan. “Unikanie opodatkowania dochodu w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.” Kwartalnik Prawa Podatkowego, nr 4 (2013): 52 – 53.
  36. Walencik, Dariusz. “Dobrowolna ofiarność wiernych. Podstawy prawne i rozwiązania praktyczne.” W Finansowanie związków wyznaniowych w krajach niemieckojęzycznych i w Polsce. Die Finanzierung der Religionsgemeinschaften in der Deutschsprachigen Ländern und in Polen, red. Dariusz Walencik i Marcin Worbs, 93–109. Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego, 2012.
  37. Walencik, Dariusz. “Nabywanie dóbr doczesnych przez osoby prawne Kościoła katolickiego w świetle prawa polskiego i prawa kanonicznego.” Studia z Prawa Wyznaniowego, nr 7 (2004): 157 – 179.
  38. Walencik, Dariusz. “Opinia prawna na temat beneficjenta rzeczywistego w przypadku spółki kapitałowej, której jedynym (100%) udziałowcem czy akcjonariuszem jest zakon bądź jego jednostka organizacyjna (prowincja zakonna, opactwo, klasztor niezależny, dom zakonny).” Studia Z Prawa Wyznaniowego, nr 23 (2020): 471 – 488. https://doi.org/10.31743/spw.5730.
  39. Wronkowska, Sławomira i Zygmunt Ziembiński. Zarys teorii prawa. Poznań: Wydawnictwo Ars Boni et Aequi, 2001.
  40. Zirk-Sadowski, Marek. “Problem autonomii prawa podatkowego w orzecznictwie NSA.” Kwartalnik Prawa Podatkowego, nr 2 (2001): 54 – 55.

Downloads

Download data is not yet available.