logo czasopisma

Articles

Vol. 54 No. 1 (2025): Law and Social Bonds nr 1 (54) 2025

Doubts About the Placement of Family Legal Relationships in the Tax Groups Structure of Inheritance and Gift Tax

DOI:
https://doi.org/10.36128/PRIW.VI54.1176
Submitted
21 December 2024
Published
9 May 2025

Abstract

The legislator differentiates the assessment of inheritance and gift tax depending on the existence or non-existence of a personal relationship between the acquirer of the property or property right and the person from whom or after whom the acquisition takes place. In this regard, the legislator gives priority to the acquirer who has a legal, family relationship with that person: marriage, kinship, affinity and adoption, placing that acquirer in the first (most privileged) or second tax group. In the context of membership of the above groups, controversies often arise, both in the literature and in practice. These controversies mainly concern spouses who have been legally separated and persons in an adoptive relationship. There are also doubts about the accuracy of the composition of the individual tax groups.

References

  1. Babiarz Stefan. Spadek i darowizna w prawie cywilnym i podatkowym. Warszwa: Wolters Kluwer Polska, 2019.
  2. Babiarz Stefan, „Art. 4(a) Zwolnienia grupy 0”, [w:] Ustawa o podatku od spadków i darowizn. Komentarz, tezy 1 – 8. Lex: ABC, 2010.
  3. Brzeszczyńska Stella, Podatek od spadków i darowizn. Warszawa: C. H. Beck, 2005.
  4. Chustecka Krystyna, Ireneusz Krawczyk, Maciej Kurasz, Ustawa o podatku od spadków i darowizn. Komentarz. Lex: Lexis Nexis, 2007.
  5. Gajda Janusz, „Unieważnienie małżeństwa”, [w:] System Prawa Prywatnego, t. XI, Prawo rodzinne i opiekuńcze, red. Tadeusz Smyczyński. 145-199. Warszawa: C. H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, 2009.
  6. Głuchowski Jan, Paweł Smoleń, „Klasyfikacja podatników na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn” Gdańskie Studia Prawnicze, nr 1 (2007): 301-324.
  7. Goettel Aleksy, Podatkowoprawne skutki zawarcia i ustania małżeństwa. Warszawa: Wolters Kluwer, 2016.
  8. Goettel Mieczysław, „Stosunki quasi-rodzinne w konstrukcji grup podatkowych w świetle przepisów o podatku od spadków i darowizn” Państwo i Prawo, z. 8 (2023): 30-43.
  9. Haak Henryk, Anna Haak-Trzuskawska, Pokrewieństwo i powinowactwo (pochodzenie dziecka, stosunki między rodzicami a dziećmi, przysposobienie). Komentarz do art. 61(7)–127 KRO oraz związanych z nimi regulacji KPC. Warszawa: C. H. Beck, 2019.
  10. Holewińska-Łapińska Elżbieta, „Przysposobienie”, [w:] System Prawa Prywatnego, t. XII, Prawo rodzinne i opiekuńcze, red. T. Smyczyński. 489-750. Warszawa: C. H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, 2011.
  11. Ignatowicz Jerzy, „Przysposobienie”, [w:] System prawa rodzinnego i opiekuńczego, red. Józef S. Piątowski. 908-993. Warszawa: Ossolineum, 1985.
  12. Ignatowicz Jerzy, Mirosław Nazar, Prawo rodzinne. Warszawa: Wolters Kluwer, 2016.
  13. Kasprzyk Piotr, Separacja prawna małżonków. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2003.
  14. Łukasiewicz Jakub M., „Zagadnienia wstępne”, [w:] Instytucje prawa rodzinnego, red. Jakub M. Łukasiewicz. 15-47. Warszawa: Wolters Kluwer, 2014.
  15. Mańczyk Paweł, „Tax groups in gift and inheritance tax” Teka Komisji Prawniczej PAN Oddział w Lublinie, nr 1 (2020): 277-286. https://doi.org/10.32084/tekapr.2020.13.1-21.
  16. Mariański Adam, „Art. 14 Grupy podatkowe”, [w:] Ustawa o podatku od spadków i darowizn. Komentarz, art. 14, tezy 1 – 3. Lex: ABC, 2010.
  17. Nazar Mirosław, „Konkubinat”, [w:] System Prawa Prywatnego, t. XI, Prawo rodzinne i opiekuńcze, red. Tadeusz Smyczyński. 907-964. Warszawa: C. H. Beck-Instytut Nauk Prawnych PAN, 2009.
  18. Ofiarski Zbigniew, Ustawa o podatku od spadków i darowizn. Komentarz. Warszawa: Dom Wydawniczy ABC, 2002.
  19. Panowicz-Lipska Janina, „Separacja”, [w:] System Prawa Prywatnego, t. XI, Prawo rodzinne i opiekuńcze, red. Tadeusz Smyczyński. 805-906. Warszawa: C. H. Beck-Instytut Nauk Prawnych PAN, 2009.
  20. Piotrowski Arkadiusz, „Majątkowe skutki orzeczenia separacji” Nowy Przegląd Notarialny, nr 3 (2004): 31-79.
  21. Rynkiewicz Dominik, „Przywileje podatkowe dla najbliższej rodziny zbywcy w podatku od spadków i darowizn” Studia Iuridica Lublinensia, t. XIII (2010): 237-246.
  22. Smoleń Paweł, „Art. 14 Grupy podatkowe”, [w:] Podatek od spadków i darowizn. Komentarz, tezy 1 – 14. Lex: Wolters Kluwer, 2021.
  23. Smoleń Paweł, „Rozdział 4. Wysokość podatku”, [w:] Artur Krukowski, Grzegorz Liszewski, Paweł Smoleń, Komentarz do ustawy o podatku od spadków i darowizn. 189-211. Warszawa: Oficyna Prawa Polskiego, 2011.
  24. Smyczyński Tadeusz, „Prawo rodzinne i stosunki rodzinnoprawne”, [w:] System Prawa Prywatnego, t. XI, Prawo rodzinne i opiekuńcze, red. Tadeusz Smyczyński. 25-65. Warszawa: C. H. Beck-Instytut Nauk Prawnych PAN, 2009.
  25. Smyczyński Tadeusz, „Zagadnienia wprowadzające”, [w:] System Prawa Prywatnego, t. XI, Prawo rodzinne i opiekuńcze, red. Tadeusz Smyczyński. 1-24. Warszawa: C. H. Beck-Instytut Nauk Prawnych PAN, 2009.
  26. Smyczyński Tadeusz, Marek Andrzejewski, Prawo rodzinne i opiekuńcze. Warszawa: C. H. Beck, 2022.
  27. Stelmachowski Andrzej, „Przysposobienie”, [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. Bronisław Dobrzański, Jerzy Ignatowicz. 693-758. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze, 1975.
  28. Szczygieł Jan, „Art. 4(a) Zwolnienia podmiotowe”, [w:] Podatek od spadków i darowizn. Komentarz, tezy 1-17. Lex: Wolters Kluwer Polska, 2021.
  29. Święch Katarzyna, Pozycja rodziny w polskim prawie podatkowym. Warszawa: Wolters Kluwer, 2013.
  30. Wantoch-Rekowski Jacek, „Art. 14 Zasada dotycząca ustalenia wysokości podatku”, [w:] Ustawa o podatku od spadków i darowizn. Komentarz. tezy 1 – 19. Lex: Wolters Kluwer, 2022.
  31. Winiarz Jan, „Zawarcie i unieważnienie małżeństwa”, [w:] System prawa rodzinnego i opiekuńczego, red. Józef S. Piątowski. 122-215. Warszawa: Ossolineum, 1985.
  32. Winiarz Jan, „Źródła, przedmiot i zasady polskiego prawa rodzinnego”, [w:] System prawa rodzinnego i opiekuńczego, red. Józef S. Piątowski. 7-73. Warszawa: Ossolineum, 1985.
  33. Wrzesińska-Nowacka Aleksandra, „Rozdział 4 Wysokość podatku”, [w:] Podatek od spadków i darowizn. Komentarz. 331-377. Gdańsk: ODDK, 2015.
  34. Zielonacki Andrzej, Zawarcie małżeństwa. Warszawa: Ossolineum, 1985.

Downloads

Download data is not yet available.