dr hab. Michał Mariański, prof. UWM - profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, doktor habilitowany nauk prawnych; radca prawny, pracownik Katedry Prawa Finansowego i Prawa Podatkowego Wydziału Prawa i Administracji UWM w Olsztynie; Visiting Professor na Uniwersytecie Masaryka w Brnie (Republika Czeska), absolwent Faculté de droit – Université d’Auvergne(Francja); członek Sekcji Polskiej Stowarzyszenia Przyjaciół Francuskiej Kultury Prawniczej im. Henri Capitant (Association Henri Capitant des amis de la culture juridique française); posiada Certyfikat znajomości języka francuskiego pierwszego stopnia wydawany przez Prezydenta Republiki Francuskiej (Certificat Pratique de la langue française 1er degré – na Université Blaise Pascal Francja). Autor ponad 100 publikacji naukowych, specjalizujący się w prawie rynku finansowego, prawie prywatnym międzynarodowym oraz prawie porównawczym ze szczególnym uwzględnieniem prawa francuskiego.
Niniejszy artykuł stanowi element szerszych badań porównawczych Autora odnoszących się do regulacji prawa francuskiego. W tym przypadku przedmiotem analizy uczyniono bowiem specyficzny koncepcję ESS (économie sociale et solidaire), która to została wprowadzona do francuskiego ustawodawstwa w 2014 roku, a zatem niemal dziesięć lat wcześniej niż w Polsce.
Wspomniana koncepcja ESS, którą można przetłumaczyć jako „gospodarka społeczna i solidarna” to we Francji ważny sektor łączący działalność gospodarczą i działalność społeczną, obejmujący stowarzyszenia, spółdzielnie, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych i fundacje, który generują około 10% PKB i zatrudnia 13-14% pracowników w sektorze prywatnym. Charakteryzuje się współrządzeniem i ograniczoną rentownością, odgrywając kluczową rolę w rozwiązywaniu problemów społecznych i środowiskowych poprzez działania lokalne, integracyjne i oparte na solidarności.
Wskazanie Francji jako elementu do porównawczej analizy pozwolił na realizację podstawowego celu niniejszej publikacji w postaci wskazania pewnych odrębności w omawianym zakresie, które mogą zwłaszcza z punktu widzenia polskiego ustawodawcy okazać się asumptem do refleksji nad potencjalnymi zmianami ustawowymi.
Metoda porównawcza, pozwalająca na analizę prawa w szerszym niż tylko krajowym aspekcie, pozwoliła również na wyprowadzenie wniosków co do potencjalnych kierunków zmian o ogólnym charakterze lub też w zakresie rozwiązań szczegółowych. Jednym z takich wniosków jest przyznanie przez francuskiego ustawodawcę znacznie bardziej kluczowej roli niż przez jego polskiego odpowiednika, podmiotom mającym za cel rozwój ekonomii społecznej.
Bibliografia
Bierecki Dominik, „New Regulation on Membership and Investor Shares in Credit Unions. Comparative Interpretation of Polish Law on Credit Unions” Review of European and Comparative Law, nr 56 (2024): 43-62. Doi: 10.31743/recl.16881. Pokaż w Google Scholar
Bierecki Dominik, „Zasada równości praw i obowiązków członków spółdzielni. Uwagi na tle orzecznictwa Sądu Najwyższego” Prawo i Więź, nr 1 (2022): 264-281. Doi: 10.36128/priw.vi39.395 Pokaż w Google Scholar
Bierecki Dominik, Członkostwo w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Sopot: Wydawnictwo Spółdzielczego Instytutu Naukowego, 2013. Pokaż w Google Scholar
Budner-Iwanicka Luiza, Michał Mariański, „Organizacja Izb obrachunkowych we Francji i w Polsce. Wybrane aspekty prawnoporównawcze” Finanse Komunalne, nr 3 (2024): 7-20. Pokaż w Google Scholar
Duverger Tomothée, „Les transformations incrémentales de l’action publique locale au prisme des lois d’économie sociale et solidaire (ESS) et d’organisation territoriale” Politiques & management public, nr 4 (2019): 443-458. Doi : 10.3166/pmp.36.2019.0017. Pokaż w Google Scholar
Florczak Ewelina, Jacek Brdulak, „Przedsiębiorstwo społeczne w ujęciu ustawy o ekonomii społecznej versus teoria i praktyka gospodarcza” Economic and Regional Studies, nr 4 (2022): 492-508. Doi: 10.2478/ers-2022-0033. Pokaż w Google Scholar
Główka Joanna, „Statut banku spółdzielczego – regulacje prawne. Część I” Przegląd Prawno-Ekonomiczny, nr 24 (2013): 88-96. Pokaż w Google Scholar
Gorczyński Łukasz, „Ustawa o ekonomii społecznej – omówienie i ocena regulacji oraz rekomendacje na przyszłość” Kwartalnik Trzeci Sektor, nr 59-60 (2022): 8-28. Doi: 10.26368/17332265-59/60-3/4-2022-1. Pokaż w Google Scholar
Hausner Jerzy, Norbert Laurisz, „Social economy ecosystem in Poland – impact of the 2022 legislative framework” Oeconomia Copernicana, nr 2 (2023): 305-328. Pokaż w Google Scholar
Hiez David, „Les relations ambiguës du droit de l’économie sociale et solidaire et de l’économie circulaire” Revue juridique de l’environnement, nr 47 (2022): 27-32. Pokaż w Google Scholar
Kaliński Janusz, Historia gospodarcza XIX i XX w. Warszawa: PWE, 2008. Pokaż w Google Scholar
Lackoroński Bogusław, „Wprowadzenie”, [w:] Ustawa o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających. Komentarz, red. Konrad Osajda. Warszawa: C.H. Beck, 2023. Pokaż w Google Scholar
Lemonnier Mariola, „Le fonctionnement de la médiation sur le marché financier en France face au défi de l’innovation technologique” Studia Prawnoustrojowe, nr 63 (2024): 207-223. Doi: 10.31648/sp.9625. Pokaż w Google Scholar
Lemonnier Mariola, „Ochrona inwestora – od sygnalisty po zmiany modelu nadzoru na francuskim rynku finansowym” Studia Prawnoustrojowe, nr 70 (2025) : 191-208. Doi: 10.31648/sp.11402 Pokaż w Google Scholar
Lemonnier Mariola, „Prawo publiczne a prawo prywatne. Uwagi prawnoporównawcze na podstawie prawa francuskiego” Studia Prawno--Ekonomiczne, nr 100 (2016): 67-77. Pokaż w Google Scholar
Lemonnier Mariola, „Wybrane Zagadnienia Francuskiego Prawa spółdzielczego na tle orzecznictwa Sądu Kasacyjnego (Cour De Cassation)” Prawo i Więź, nr 43 (2023): 70-87. Doi: 10.36128/priw.vi43.599. Pokaż w Google Scholar
Lemonnier Mariola, Michał Mariański, Jakub Jan Zięty, „Ewolucja koncepcji papieru wartościowego w prawie polskim i francuskim” Przegląd Prawa Handlowego, nr 8 (2011): 43-53. Pokaż w Google Scholar
Mariański Michał, „Formy realizacji zadań własnych przez jednostki samorządu terytorialnego we Francji ze szczególnym uwzględnieniem spółek handlowych” Prawo i Więź, nr 35 (2021): 128-139. Doi: 10.36128/priw.vi35.249. Pokaż w Google Scholar
Mariański Michał, „Francuski podatek od istotnego majątku związanego z rynkiem nieruchomości, jako możliwe źródło inspiracji dla polskiego ustawodawcy” Kwartalnik Prawa Podatkowego, nr 4 (2024): 105-120. Doi: 10.18778/1509-877X.2024.04.05 Pokaż w Google Scholar
Mariański Michał, „Podatkowe komisje konsultacyjne na poziomie gmin jako wsparcie dla krajowego systemu podatkowego” Finanse Komunalne, nr 1 (2026): 49-57. Pokaż w Google Scholar
Mariański Michał, „Struktura wewnętrzna oraz podstawa funkcjonowania L’Autorité des marchés financiers (AMF) jako organu nadzoru nad rynkiem finansowym we Francji” Monitor Prawa Bankowego nr 5 (2016): 64-74. Pokaż w Google Scholar
Mariański Michał, „Uprawnienia i kompetencje francuskiego pomocniczego organu nadzoru nad rynkiem finansowym Autorité de contrôle prudentiel et de résolution” Przegląd Prawa Handlowego, nr 4 (2023): 38-44. Pokaż w Google Scholar
Mariański Michał, Magdalena Zielińska, „Pojęcie szkody przyszłej (préjudice futur) w prawie francuskim. Rozważania na tle polskich uregulowań prawnych” Studia Prawnoustrojowe, nr 28 (2015): 143-161. Pokaż w Google Scholar
Powałowski Andrzej, Ewa Przeszło, „Wsparcie dla ekonomii społecznej – aspekty prawne” Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, nr 7 (2023): 2-9. Pokaż w Google Scholar
Rosenberg Armand, „L’économie sociale et solidaire (ESS) à l’épreuve de la Covid-19 dans les quartiers populaires” Les Cahiers du Développement Social Urbain, nr 2 (2020): 32-33. Doi: 10.3917/cdsu.072.0032. Pokaż w Google Scholar
Skoczek Jacek, „Problematyka członkostwa w kasach oszczędnościowo-kredytowych w orzecznictwie Sądu Najwyższego w latach 2019–2022” Prawo i Więź, nr 43 (2023): 173-86. Doi: 10.36128/priw.vi43.622. Pokaż w Google Scholar
Wysocka Ewa, „Ewolucja regulacji prawnych w bankowości spółdzielczej w Polsce” Studia Iuridica, t. LXXII (2017): 431-456. Doi: 10.5604/01.3001.0011.7646. Pokaż w Google Scholar