logo czasopisma

Artykuły

Tom 61 Nr 2 (2026): Prawo i Więź

Prawny obowiązek zawiadomienia o przestępstwie seksualnym wobec małoletnich. Kilka uwag w obronie tajemnicy spowiedzi.

DOI:
https://doi.org/10.36128/m06ty628
Przesłane
8 listopada 2024
Opublikowane
09-05-2026

Abstrakt

The secrecy of confession is currently a subject of debate and discussion, especially in the context of crimes related to sexual abuse and the protection of minors. Some groups advocate for clergy to be required to report sexual offenses, even if they learn about them during confession. These demands arise from the collision of two obligations: the duty to report crimes and the obligation to maintain professional secrecy, which in the case of confession also involves constitutionally guaranteed religious freedom. The aim of this article is to defend the confidentiality of confession against unfounded calls for unauthorized interference in the essence of the sacrament of penance and reconciliation. This defense is based on an analysis of both secular and canonical law, as well as the psychological aspects and practical feasibility of the proposed solutions.

Bibliografia

  1. Augustynowicz, Anna i Iwona Wrześniewska-Wal. “Zawiadomienie przez lekarza o popełnieniu przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności a obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej.” Prawo i Medycyna 15, nr 3–4 (2013): 107–119.
    Pokaż w Google Scholar
  2. Burdziak, Konrad. “Przepis art. 240 § 1 Kodeksu karnego a tajemnica obrończa, adwokacka, radcowska i tajemnica spowiedzi.” W Prawo w działaniu, t. 51, Sprawy karne, red. Łukasz Pohl, 63–78. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, 2022.
    Pokaż w Google Scholar
  3. Dappa, Rafał. “Duchowny wobec obowiązku denuncjacji przestępstw seksualnych na podstawie art. 240 kodeksu karnego.” Teka Komisji Prawniczej PAN Oddział w Lublinie, t. XI, nr 1 (2018): 37–49.
    Pokaż w Google Scholar
  4. Erdö, Peter. “Forum wewnętrzne i forum zewnętrzne w prawie kanonicznym.” W Forum externum i forum internum w prawie kanonicznym. Między prawem a sumieniem, red. Ambroży Skorupa, 11–60. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2006.
    Pokaż w Google Scholar
  5. Górski, Marcin. “Głos przeciwko ograniczeniu tajemnicy spowiedzi. Polemika z artykułem M. Matusiak-Frącczak Ściganie i karanie przestępstw seksualnego wykorzystywania dzieci jako ograniczenie tajemnicy spowiedzi („Palestra” 2024/3, s. 56–67).” Palestra, nr 10 (2024): 28–35.
    Pokaż w Google Scholar
  6. Herzog, Aleksander. “Komentarz do art. 240.” W Kodeks karny. Komentarz, red. Ryszard A. Stefański, 1705–1706. Warszawa: C.H. Beck, 2023.
    Pokaż w Google Scholar
  7. Kłak, Czesław. “Notariusz i samorząd notarialny a obowiązek zawiadomienia o przestępstwie.” Nowy Przegląd Notarialny, nr 1 (2013): 39–61.
    Pokaż w Google Scholar
  8. Kosiński, Paweł. “Dlaczego Kościół chroni tajemnicę spowiedzi?” https://deon.pl/wiara/dlaczego-kosciol-chroni-tajemnice-spowiedzi,1643657
    Pokaż w Google Scholar
  9. Królikowski, Michał. “Problemy z nowym zakresem obowiązku zawiadomienia o przestępstwie.” Forum Prawnicze, nr 4 (66) (2021): 3–24.
    Pokaż w Google Scholar
  10. Kudła, Weronika. “Proceder czy sakrament czyli o granicach ingerencji w wolność religijną.” https://laboratoriumwolnosci.pl/proceder-czy-sakrament-czyli-o-granicach-ingerencji-w-wolnosc-religijna/
    Pokaż w Google Scholar
  11. Makaruk, Katarzyna, Katarzyna Drabarek, Anzhela Popyk i Szymon Wójcik. Diagnoza przemocy wobec dzieci w Polsce 2023. Warszawa: Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, 2023. https://fdds.pl/_Resources/Persistent/4/0/d/e/40de383c074981a2c2061800f8a565d2f4d53b55/Raport%20Diagnoza%20Przemocy%20wobec%20Dzieci%202023.pdf
    Pokaż w Google Scholar
  12. Masłowska, Paulina. “Stosowanie art. 240 k.k. w przypadku przestępstwa przeciwko małoletnim.” Probacja, nr 4 (2019): 139–158.
    Pokaż w Google Scholar
  13. Matusiak-Frącczak, Magdalena. “Ściganie i karanie przestępstw seksualnego wykorzystania dzieci jako ograniczenie tajemnicy spowiedzi.” Palestra, nr 3 (2024): 56–66.
    Pokaż w Google Scholar
  14. Miśkiewicz, Aleksandra. “Rozkaz bezprawny – zakamuflowana kolizja obowiązków? Analiza art. 344 k.k. w świetle art. 26 § 5 k.k.” Wojskowy Przegląd Prawniczy, lipiec–wrzesień (2018): 17–26.
    Pokaż w Google Scholar
  15. Mozgawa, Marek. “Komentarz do art. 240.” W Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, red. Marek Mozgawa. LEX/el., 2024.
    Pokaż w Google Scholar
  16. Pieróg, Michał. “Tajemnica spowiedzi świętej w prawie kanonicznym, polskim procesie cywilnym i karnym.” Studia Paradyskie, t. 25 (2015): 169–180.
    Pokaż w Google Scholar
  17. Plebanek, Ewa i Michał Rusinek. “Ujawnienie tajemnicy zawodowej w procesie karnym a odpowiedzialność karna.” Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych, nr 1 (2007): 73–99.
    Pokaż w Google Scholar
  18. Razowski, Tomasz. “Komentarz do art. 240.” W Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, red. Jacek Giezek. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
    Pokaż w Google Scholar
  19. Romańczuk-Grącka, Marta. “Zakaz dowodowy co do faktów objętych tajemnicą spowiedzi.” Studia Prawnoustrojowe, nr 49 (2020): 247–263.
    Pokaż w Google Scholar
  20. Skibińska, Magdalena i Sebastian Kowalski. “Tajemnica spowiedzi w regulacjach Kodeksu postępowania cywilnego i Kodeksu postępowania karnego – uwagi de lege lata i postulaty de lege ferenda.” Przegląd Legislacyjny, nr 2 (116) (2021): 49–70.
    Pokaż w Google Scholar
  21. Sowiński, Piotr K. “Zachowanie tajemnicy spowiedzi w sprawach karnych, cywilnych i administracyjnych jako warunek realizacji konstytucyjnego prawa do wolności sumienia i religii.” Przegląd Prawa Konstytucyjnego, nr 4 (68) (2022): 217–228.
    Pokaż w Google Scholar
  22. Szewczyk, Maria, Adam Wojtaszczyk i Witold Zontek. “Komentarz do art. 240.” W Kodeks karny. Część szczególna, t. 2, Komentarz do art. 117–277 k.k., red. Włodzimierz Wróbel i Andrzej Zoll. LEX/el., 2017.
    Pokaż w Google Scholar
  23. Szymański, Michał. “Tajemnica spowiedzi w prawie polskim – stan aktualny i propozycje zmian.” Internetowy Przegląd Prawniczy, nr 4 (2017): 73–85.
    Pokaż w Google Scholar
  24. Tomkiewicz, Małgorzata. “‘Tajemnica spowiedzi’ i ‘tajemnica duszpasterska’ w procesie karnym.” Prokuratura i Prawo, nr 2 (2012): 50–64.
    Pokaż w Google Scholar
  25. Warchałowski, Krzysztof. “Ograniczenia wolności religijnej podczas pandemii COVID-19 w wybranych państwach Europy. Pierwsze doświadczenia.” Prawo i Więź, nr 4 (38) (2021): 13–35.
    Pokaż w Google Scholar
  26. Wenz, Wiesław. “Prawna ochrona tajemnicy spowiedzi w kościelnym posługiwaniu.” Wrocławski Przegląd Teologiczny 7, nr 1 (1999): 153–164.
    Pokaż w Google Scholar
  27. Wielec, Marcin. Zakaz dowodowy tajemnicy spowiedzi w postępowaniu karnym. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, 2012.
    Pokaż w Google Scholar
  28. Włodarczyk, Joanna. Wykorzystywanie seksualne w dzieciństwie a konsekwencje w życiu dorosłym. Raport z badań. Warszawa: Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, 2016. https://fdds.pl/_Resources/Persistent/a/2/d/b/a2db4ec52e97827e5c74ee1b1a15e39c356048722/Wlodarczyk_J_2016_Wykorzystywanie_seksualne_w_dziecinstwie_a_konsekwencje.pdf
    Pokaż w Google Scholar
  29. Wojtaszczyk, Adam, Włodzimierz Wróbel i Witold Zontek. “Przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości.” W System Prawa Karnego, t. 8, Przestępstwa przeciwko państwu i dobrom zbiorowym, red. Lech Gardocki, 716–722. Warszawa: C.H. Beck, 2018.
    Pokaż w Google Scholar
  30. Zakrzewski, Piotr. “Komentarz do art. 240.” W Kodeks karny. Komentarz, red. Jarosław Majewski. Warszawa: Wolters Kluwer, 2024.
    Pokaż w Google Scholar
  31. Zgoliński, Igor. “Komentarz do art. 240.” W Kodeks karny. Komentarz, wyd. IV, red. Violetta Konarska-Wrzosek. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
    Pokaż w Google Scholar
  32. Zollner, Hans. “Tajemnica spowiedzi w sytuacji wykorzystania seksualnego.” Więź, 23 listopada 2021. https://wiez.pl/2021/11/23/tajemnica-spowiedzi-w-sytuacji-wykorzystania-seksualnego/
    Pokaż w Google Scholar

Downloads

Download data is not yet available.