The Emergence of the Polish State in 1918 in the Light of International Law - muszyński, mariusz (PRAWO i WIĘŹ, 2021)
Tekst przedstawia problem odrodzenia się Państwa Polskiego w 1918 r. z perspektywy prawa międzynarodowego. Był to temat dość kluczowy dla badań prawnych prowadzonych 100 lat temu. Dziś tematyka ta została już zapomniana. Warto więc ją przypominać z nowej perspektywy czasowej.Materiał, na którym opiera się artykuł stanowią kluczowe opracowania przedstawicieli polskiej doktryny z okresu międzywojennego, w tym  w szczególności prace profesorów: C. Berezowskiego, S. Huberta, Z. Cybichowskiego, W. Komarnickiego, S. Bukowieckiego, a także dokumenty z tamtego okresu, jak i stanowiska oraz opinie niektórzy czołowych internacjonalistów z zagranicy.O ile przedstawienie poglądów autorskich byłoby łatwe, to jednak próba omówienia samego tematu jest utrudniona, ponieważ stanowiska przedstawicieli doktryny w tej sprawie nie są jednolite. Można wręcz powiedzieć, że są konfrontacyjne. Sprzeczność ta znajduje też oparcie w niejednolitej praktyce międzynarodowej, jak i praktyce wewnętrznej organów II Rzeczypospolitej.Tekst nie tylko zbiera i przedstawia te sprzeczności, ale też wskazuje na ich wagę i potencjalne praktyczne skutki. Z drugiej strony, stanowi też próbę ich pogodzenia, choć nie tyle w płaszczyźnie prawnej, co jest z zasady niemożliwe, ale w sferze politycznej, ze względu na dodatkowy cel, który pojawił się po 100 latach. Jest nim - podkreślona w podsumowaniu - potrzeba promocji polskiej historii (wizerunku państwa) za granicą. Stąd podstawowym językiem, w jakim tekst został sporządzony, jest język angielski.W ramach opracowania poruszone są następujące kwestie: historyczno-prawne tło problemu rekonstruowanej państwowości polskiej; koncepcja powstania Polski jako nowego państwa; koncepcja ciągłości przedzaborczej państwowości (ustanie okupacji); podejście sądownictwa krajowego do kwestii państwowości polskiej; stanowisko mocarstw sprzymierzonych: uznanie i rozwiązania traktatowe; sprawa granic państwowych; sukcesja długów zaborców; sukcesja obywatelstwa. Tym samym – na tyle, na ile pozwalają ramy redakcyjne – tekst stanowi możliwie kompletną analizę zagadnienia.